No entries found. Showing closest matches:
‡ ămēci and ămēcae (a different orthography for amici and amicae), Paul. ex Fest. p. 15 Müll.
1. ămīcus (old form ămēcus, Paul. ex Fest. p. 15 Müll.), a, um, adj. [amo], friendly, kind, amicable, favorable, inclined to, liking; constr. with dat., Zumpt, Gram. § 410: animo esse amico erga aliquem, Ter. Hec. 3, 3, 29; Cic. Fam. 1, 7, 3: tribuni sunt nobis amici, id. Q. Fr. 1, 2 fin.: homo amicus nobis jam inde a puero, Ter. Ad. 3, 3, 86: Pompeium tibi valde amicum esse cognovi, Cic. Fam. 1, 8, 5; id. Att. 9, 5: amicus non magis tyranno quam tyrannidi, Nep. Dion, 3, 2; id. Att. 9: male numen amicum, Verg. A. 2, 735; Ov. F. 3, 834: (Fortuna) amica varietati constantiam respuit, Cic. N. D. 2, 16: amica luto sus, fond of, Hor. Ep. 1, 2, 26.
Comp.: mihi nemo est amicior Attico, Cic. Att. 16, 16: amicior Cilicum aerariis quam nostro, id. ib. 7, 1, 6; id. Fam. 3, 2, 1.
Sup.: Deiotarum, fidelissimum regem atque amicissimum rei publicae nostrae, Cic. Att. 15, 2, 2: cum summi viri, tum amicissimi, id. Am. 2, 8: amicissimi viri, Suet. Caes. 1: successor conjunctissimus et amicissimus, Cic. Fam. 3, 3: hoc libro ad amicum amicissimus de amicitiā scripsi, id. Am. 1, 5; 23, 88 (but the comp. and sup. may sometimes be rendered as belonging to 2. amicus, a greater friend, the greatest friend, as in Cic. Att. 16, 16, and Am. 1, 5; so in Gr. βασιλεύς etc.).
- B. Of things, kindly, pleasing (mostly poet.; so Cic. rarely): nihil homini amico est opportuno amicius, Plaut. Ep. 3, 3, 44: secundum te nihil est mihi amicius solitudine, Cic. Att. 12, 15: portus intramus amicos, Verg. A. 5, 57: fessos opibus solatur amicis, id. ib. 5, 416: vento amico ferri, Ov. Tr. 1, 5, 17: per amica silentia lunae, Verg. A. 2, 255: amici imbres, id. G. 4, 115: sidus amicum, Hor. Epod. 10, 9: sol amicum tempus agens, bringing the welcome hour, id. C. 3, 6, 43: tempus fraudibus amicum, Stat. S. 5, 2, 39: brevitas postulatur, qui mihimet ipsi amicissima est, Cic. Quinct. 34.
- * C. Amicum est mihi (after the Gr. φίλον ἐστί μοι; in pure Lat., mihi cordi est, etc.); with inf., it pleases me, it accords with my feelings: nec dis amicum est nec mihi te prius Obire, Hor. C. 2, 17, 2.
Hence, adv., in a friendly manner, kindly, amicably.
- a. Old form ămīcĭter, Pac. ap. Non. 510, 26; Plaut. Pers. 2, 3, 3.
- b. Class. form ămīcē: facis amice, Cic. Am. 2, 9: haec accipienda amice, id. ib. 24, 88; id. Fin. 1, 10; id. Off. 1, 26.
* Comp., Front. ad M. Caes. 1, 6.
Sup., Cic. Div. in Caecil. 9; Caes. B. C. 2, 17.
Amelas, a town in Lycia, Plin. 5, 27, 28, § 101.
amellus, i, m., the purple Italian starwort: Aster amellus, Linn.; Verg. G. 4, 271 (cf. Serv. ad h. 1.); Col. 9, 4, 4.
āmēn [[??]; Gr. ἀμήν] (eccl. Lat.).
- I. Adj., true, faithful: (tu Deus) fecisti mirabilia, cogitationes fideles, amen (Heb. [??] = verity), Vulg. Isa. 25, 1.
- II. Subst., truth, faith fulness: qui benedictus est, benedicetur in Deo amen, in the God of faithfulness, Vulg. Isa. 65, 16: haec dicit Amen (Gr. ὁ Αμήν), He that is True, ib. Apoc. 3, 14.
- III. Most freq. adv.
- A. Prop., to confirm words spoken by one’s self or another, So be it; Fr. Ainsi soit-il; LXX. γένοιτο, Amen: et respondebit omnis populus, Amen, Vulg. Deut. 27, 15; 5, 22 et saep.: Gratia vobiscum, Amen, ib. 2 Tim. 4, 21: cui (Deo) honor et gloria in saecula saeculorum, Amen, ib. Rom. 16, 27 et saep.
- B. In gen., truly, surely, verily; very freq. in the phrase. Amen dico vobis, Vulg. Matt. 5, 18 al.; ib. Marc. 3, 28 al.; ib. Luc. 4, 24 al.; and in St. John: Amen, amen dico vobis, ib. Joan. 1, 51 al. (The a is long in Aus. Eph. ap. Orat. fin., and Prud. Cath. 4, 72, but short in Paul. Nol. Poëm. 17 ad Nicet. 117.)
Ămĕnānus, i, m., = Ἀμένανος, a river in Sicily, at the southern declivity of Ætna, Ov. M. 15, 279.
Also adj.: Ămĕnānus, a, um: Amenana flumina, Ov. F. 4, 467.
ā-mens, mentis, adj.
- I. Lit., out of one’s senses, beside one’s self, senseless, mad, insane, frantic, distracted (of every kind of passionate excitement; while insanus designates one diseased in mind; and excors or vecors, one that is without mind; among the poets a favorite word with Verg. and Ov.): inceptio est amentium, haud amantium, Ter. And. 1, 3, 13: homo amentissimus atque in omnibus consiliis praeceps, Cic. Phil. 5, 13: o vecors et amens, id. Pis. 9: arma amens capio, Verg. A. 2, 314: in dies amentior, Suet. Aug. 65: Ne trepides caeli divisis partibus amens, that thou tremble not senselessly at the divided heavens, Lucr. 6, 86: lugubris et amens, Ov. M. 2, 334: cursuque amens, Verg. A. 2, 321: adspectu amens, id. ib. 4, 279; so id. ib. 12, 776; and with gen.: amens animi, id. ib. 4, 203 (cf. Rudd. II. p. 73): dolore amens, Ov. Tr. 1, 3, 92: terrore amens, Liv. 32, 12: amens invidiā, id. 8, 31: amens metu, id. 23, 9; 1, 48: periculi magnitudine amens et attonitus, Curt. 6, 9.
- II. Meton., foolish, stupid: homo audacissimus atque amentissimus, Cic. Verr. 1, 3, 7 (cf. a little before: quod cum incredibili ejus audaciā singularis stultitia conjuncta est).
Of things: amentissimum consilium, Cic. Att. 7, 10: cogor amenti caeca furore, Cat. 64, 197: impetus amens, Luc. 4, 279 al.
Adv. not used.
āmentātus, a, um, Part. of amento.
āmentĭa, ae, f. [amens], the being out of one’s senses, beside one’s self, madness, insanity.
- I. Lit.: animi adfectionem lumine mentis carentem nominaverunt amentiam eandemque dementiam, Cic. Tusc. 3, 5, 10: Di monerint meliora atque amentiam averruncassint tuam, Pac. ap. Varr. L. L. 7, § 102 Müll., and in Paul. ex Fest. p. 373 Müll. (Trag. Rel. p. 90 Rib.): heu cor ira fervit caecum, amentiā rapior ferorque, Att. ap. Non. 503, 7 (Trag. Rel. p. 194 Rib.): Quor meam senectutem hujus sollicito amentiā, Ter. And. 5, 3, 16: Quae istast pravitas, Quaeve amentiast … ? id. Heaut. 5, 2, 21; id. Hec. 4, 4, 50 (not elsewhere in Ter.): flagrare cupiditate atque amentiā, Cic. Verr. 2, 4, 34: amentiā atque audaciā praeditus, id. ib. 2, 2, 42; Ov. M. 5, 511: tanta vis amentiae verius quam amoris mentem turbaverat, Liv. 3, 47; 23, 9: Percutiat te Dominus amentiā, Vulg. Deut. 28, 28; ib. Zach. 12, 4.
- II. Meton.
- A. Folly, stupidity (cf. amens, II.): si quem amentia verset, Hor. S. 2, 3, 249.
- B. Malice, malignity (eccl. Lat.): propter multitudinem amentiae (tuae), Vulg. Os. 9, 7.
āmento, āvi, ātum, 1, v. a. [amentum].
- I. Lit., to furnish with a strap or thong; esp. of the javelin, to the middle of which a strap was fastened, so that it might be thrown with greater force (very rare; only twice in Cic.): hastae amentatae, Cic. Brut. 78, 271.
Trop., of discourse: amentatae hastae (i. e. apta et parata argumenta), Cic. de Or. 1, 57, 242 (so Juv. sagittae and jaculator, q. v.).
Hence,
- II. Transf., poet., to hurl or dart the javelin by means of a thong: cum jaculum parvā Libysamentavit habenā, * Luc. 6, 221.
And of the wind, which gives an impetus to motion, as a thong to the dart: amentante Noto, Sil. 14, 422.
āmentum, i, n. [ἅμμα, ἅπτω; v. apo], a strap or thong, esp. upon missile weapons, by means of which they were thrown with greater force (cf. amento): amenta, quibus, ut mitti possint, vinciuntur jacula sive solearum lora, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.: epistola ad amentum deligata, Caes. B. G. 5, 48 Herz.: inserit amento digitos, Ov. M. 12, 321: amenta torquent, Verg. A. 9, 665: umor jaculorum amenta emollierat, Liv. 37, 41 al.
Rarely, a shoe-string: soleae sine amento, Plin. 34, 6, 14, § 31.
Ămĕrĭa, ae, f., = Ἀμερία, a very ancient town in Umbria (acc. to Cato, built before the Trojan war), now Amelia, Plin. 3, 14, 19, § 114; Cic. Rosc. Am. 7 al.
Hence, Ămĕrīnus, a, um, adj., of or pertaining to Ameria: municeps, Cic. Rosc. Am. 6: corbulae, Cato, R. R. 1, 15: salix, Plin. 24, 9, 37, § 58; Verg. G. 1, 265; Col. 4, 30 al.— Ămĕrīni, ōrum, m., the inhabitants of Ameria, Plin. 3, 14, 19, § 113.—Ămĕrīna, ōrum, n. (sc. mala or pira), Amerian fruit, Stat. S. 1, 16, 18.
† ămĕrimnŏn, i, n. [ἀμέριμνος, caredispeller], houseleek, also called aïzoon majus, Plin. 25, 13, 102, § 160.
ămĕs, ĭtis, prob. m. [cf. amentum], a pole or fork, esp. for holding and spreading bird-nets: amites: perticae aucupales, Paul. ex Fest. p. 12 Müll.: aut amite levi rara tendit retia, * Hor. Epod. 2, 33; Pall. Sept. 12.
Also for bearing a litter or sedan: amites basternarum, Pall. Jun. 2, 3.
Ămestrătus, i, f., a town on the north coast of Sicily, mentioned only by Cic. and Steph. B., now Mistretta, is prob. the same place as the Amastra of Sil. 14, 267; Cic. Verr. 3, 39, 43; Steph. B. s. v.
Hence, Ămestrătīni, ōrum, m., the inhabitants of Amestratus, Cic. Verr. 3, 39, 89.
ămĕthystĭnus, a, um, adj. [amethystus].
- I. Of the color of amethyst: vestes, Mart. 1, 97, 7.
Also absol.: amethystina (sc. vestimenta), * Juv. 7, 136.
- II. Set or adorned with amethyst: trientes, Mart. 10, 49.
† ămĕthystīzōn, ontis, adj., m., = ἀμεθυστίζων, resembling the amethyst in color: carbunculi, prob. our violet ruby, Plin. 37, 7, 25, § 93.
† ămĕthystus, i, f., = ἀμέθυστος.
- I. The amethyst, a precious stone of violet-blue color, Plin. 37, 9, 40, § 121 sqq.; Vulg. Exod. 28, 19; ib. Apoc. 21, 20.
- II. A kind of vine, Col. 3, 2, 24; cf. Plin. 14, 2, 4, § 31.
† ămētor, ŏris, comm., = ἀμήτωρ, motherless, Tert. Praescr. cap. 53.