Lewis & Short

No entries found. Showing closest matches:

lucta, ae, f. [root lug-; cf. λυγίζω, to writhe, ligare],

  1. I. a wrestling, wrestling-match (post-class.): exercebat cum militibus ipse luctam, Capitol. Maxim. 6: certamen luctae, Aus. Ep. 93.
  2. II. Trop.: perseverans quodammodo lucta convincitur, Aug. Ep. 606.

luctāmen, ĭnis, n. [root lug-; cf. ], a wrestling.

  1. I. Lit., Lampr. Alex. Sev. 30.
    1. B. Transf.
      1. 1. A struggling, struggle, Lampr. Alex. Sev. 30, 4.
      2. 2. Toil, exertion, contest, fight: remo ut luctamen abesset, Verg. A. 8, 89: Veneris luctamen anhelum exercere, Auct. Epith. in Anthol. Lat. T. II. p. 636: lento luctamine Poenum compressit, Claud. B. G. 138.
      3. 3. A mixing together, mixture of materials of different kinds: sine luctamine alterius generis, Pall. 3, 9, 13.
  2. II. Trop.: sed emendatio morum difficile luctamen fuit, labor, task, Mamert. Grat. Act. ad Jul. 4.

luctans, antis, P. a., v. luctor fin.

luctor, ātus, 1 (part. gen. plur. luctantūm, Prop. 4 (5), 22, 9; act. collat. form: viri validis viribus luctant, Enn. ap. Non. 472, 8: plurimum luctavimus, Plaut. ap. Non. 468, 32; Varr. L. L. 5, 10, § 61 Müll.: dum luctat, Ter. Hec. 5, 3, 31), v. dep. [lucta, q. v.], to wrestle.

  1. I. Lit.: ibi cursu luctando disco hastasese exercebant (juventus), Plaut. Bacch. 3, 3, 24: luctabitur Olympiis Milo, Cic. Fat. 13: fulvā luctantur harenā, Verg. A. 6, 643: luctabatur adsidue, Suet. Ner. 53: paucae (feminae) luctantur, Juv. 2, 53: umeris, ut luctaturi solent, ad occipitium ductis, Quint. 11, 3, 160.
    1. B. Transf, to wrestle, struggle, strive, contend.
        1. a. Of living creatures: in pestilenti atque arido solo luctari, Liv. 7, 38, 7: boves luctari, Plin. 18, 19, 49, § 177: luctandum in turbā, Hor. S. 2, 6, 28: inter se adversis luctantur cornibus haedi, Verg. G. 2, 526: non luctor de nomine hujus temporis, Ov. F. 6, 69.
          1. (β) With inf. (poet.): et infracta luctatur harundine telum Eripere, Verg. A. 12, 387: deducere versum, Ov. P. 1, 5, 13: compescere risum, id. H. 17, 161; id. M. 15, 300.
        2. b. Of inanimate things: et in lento luctantur marmore tonsae, Verg. A, 7, 28: tristia robustis luctantur funera plaustris, Hor. Ep. 2, 2, 74; Prop. 4 (5), 1, 147: luctantem Icariis fluctibus Africum, Hor. C. 1, 1, 15; cf.: luctantes venti, Verg. A. 1, 53.
      1. 2. In partic., in mal. part.: cum aliquo, Prop. 2, 1, 13.
  2. II. Trop., of mental or moral strife, to struggle, strive, contend: non luctabor tecum amplius, Cic. de Or. 1, 17, 74: cum aliquo luctari, id. Sull. 16, 47: Plancus diu, quarum esset partium secum luctatus, Vell. 2, 63, 3; Plin. 18, 5, 6, § 28: cum latentibus nodis, Curt. 3, 1, 18: cum ardore et siccitate regionis, id. 4, 7, 7.
          1. (β) With dat. (poet.): luctataeque diu tenebris hiemique sibique, Stat. Th. 11, 522: crudo pelago, Sil. 14, 453: morti, id. 10, 296.
          2. (γ) With abl.: ignis viridi luctetur robore, Luc. 3, 503; Vell. 2, 86, 2.
            Hence, luctans, antis, P. a., struggling, reluctant: luctantia oscula carpere, Ov. M. 4, 358: composuit luctantia lumina somnus, Sil. 7, 204.
    1. B. In partic., as subst., of cross-beams, rafters, because they oppose and uphold each other like wrestlers, Isid. Orig. 19, 19.

Luctātĭānus, a, um, adj., v. Lutatius, II.

Lŭtātĭus (Luctātĭus), a,

  1. I. the name of a Roman gens. So, Q. Lutatius Catulus, consul A. U. C. 652, Cic. Mur. 17, 36; id. Cael. 29, 70; a younger man of the same name, consul A. U. C. 676, id. Cat. 3, 10, 24; id. Balb. 15, 34.
    Hence,
  2. II. Lŭtātĭānus (Luct-), a, um, adj., of or belonging to a Lutatius, Lutatian: praedia, Dig. 33, 1, 12.

luctātĭo, ōnis, f. [luctor], a wrestling.

  1. I. Lit.: sine adversario nulla luctatio est, Cic. Fat. 13, 30: quid prodest multos vincere luctatione vel caestu, ab iracundia vinci, Sen. Ep. 88, 19; Hyg. Fab. 273; Scrib. 101.
    1. B. Transf., a struggle, contest, fight: tetra ibi luctatio erat, Liv. 21, 36, 7; Sen. Q. N. 5, 13, 1: plurium ventorum inter ipsos, id. ib. 7, 9, 2; cf. Cic. Leg. 2, 15, 38.
  2. II. Trop., of mental or moral wrestling, a struggle, contest: nam cum Academicis incerta luctatio est, qui nihil affirmant, Cic. Fin. 2, 14, 43; id. Fat. 6, 12; Lact. 2, 19, 2: una tamen veluti luctatio civitatis fuit, pugnantis cum Caesare senatus populique Romani, ut, etc., Vell. 2, 124, 2: una nobis et magna et praecipua cum carne est, Lact. 4, 25, 9.

Luctātius, v. Lutatius.

luctātor, ōris, m. [luctor], a wrestler.

  1. I. Lit.: fortior in fulva novus est luctator arena, Ov. Tr. 4, 6, 31: luctator ter abjectus perdidit palmam, Sen. Ben. 5, 3, 1; id. Ep. 88, 18; Quint. 2, 8, 7; 12, 2, 12.
    1. B. Esp. a wrestler represented in art: Naucerus luctatorem anhelantem fecit, Plin. 34, 8, 19, § 80; 35, 11, 40, § 130.
  2. II. Transf.: (vinum) pedes captat primum, luctator dolosus est, a treacherous foe, in allusion to the wrestler, who strove to grasp his opponent’s feet, Plaut. Ps. 5, 1, 5.

luctātus, ūs, m. [luctor], a wrestling, Plin. 29, 1, 8, § 26; id. 8, 12, 12, § 33.
In plur., Tert. Spect. 29.