No entries found. Showing closest matches:
1. luscĭnus, a, um, adj. [luscus], oneeyed; plur. as subst.: luscĭni, ōrum, m., one-eyed persons: qui altero lumine orbi nascerentur, Coclites vocabantur, qui par vis utrisque Ocellae; Luscini injuriae cognomen habuere, Plin. 11, 37, 55, § 150.
luscĭnĭa, ae, f. (luscĭnĭus, ĭi, m., Phaedr. 3, 18, 2 and 11; Sen. Ep. 76, 7; and, † luscĭnus, i, m., = ἀηδών, Gloss. Lat. Gr.) [for clus-cinia; Sanscr. root cru, to hear; Gr. κλύω; Lat. clueo, to be famous, akin to gloria and cano; hence, the melodious or glorious songstress], the nightingale, Plin. 10, 29, 43, § 81 sq.: luscinias soliti impenso prandere coëmptas, Hor. S. 2, 3, 245: vox luscinii, Sen. Ep. 76, 9.
luscĭnĭŏla, ae, f. dim. [luscinia], a little nightingale: aves cantrices, ut lusciniolae ac merulae, Varr. R. R. 3, 5, 14; cf. id. L. L. 5, § 76 Müll.
Prov.: So. Pol magis metuo mihi in monendo ne defuerit optio. Ba. Pol ego metuo lusciniolae ne defuerit cantio, of one who possesses a thing in superabundance, Plaut. Bacch. 1, 1, 4 Fleck.
1. luscĭnĭus, ii, m., a nightingale; v. luscinia init.
2. luscĭnĭus, a, um, adj. [luscinus], blinded, one-eyed, applied by Commodus to persons one of whose eyes he had destroyed, Lampr. Commod. 10, 6; cf. the foll. art.
2. Luscĭnus, i, m., a Roman surname: C. Fabricius Luscinus, Val. Max. 4, 3, 6; Liv. 33, 42 and 43; 37, 4.
3. luscĭnus, i, m., v. luscinia init.
luscĭōsus, v luscitiosus.
luscĭtĭōsus and luscĭōsus, a, um, adj. [i. e. luscitionosus, from luscitio], that cannot see in the dusk or by lamp-light, dim-sighted, purblind: Pa. Quid jam? Sce. Quia luscitiosus. Pa. Verbero, edepol tu quidem caecus, non luscitiosus, Plaut. Mil. 2, 3, 51 sq. Lorenz ad loc.: vesperi non videre, quos appellant lusciosos, Varr. ap. Non. 135, 13: edepol idem caecus non lusciosus est, id. ib. 14; cf. also: luscitiosus qui vespere nihil videt, Isid. Orig. 10, 163: lusciosos nyctalopas a Graecis dictos, Plin. 28, 11, 47, § 170: luscitiosos dici voluerunt interdiu parum videntes, quos Graeci μύωπας vocant, Fulgent. Expos. Serm. Ant. p. 561 Merc. (Gerlach, p. 391, luscitios).
‡ luscĭtĭo, ōnis, f. [luscus], dimness of sight, Dig. 21, 1, 10, § 4: vitium oculorum, quod clarius vesperi quam meridie cernit, Paul. ex Fest. p. 120, 17 Müll.
luscĭtĭus, i, v. luscitiosus fin.
luscus, a, um, adj. [root luc of lux; with fundamental idea to glimmer; cf. Gr. λυγη, gloom], one-eyed: Le. Oculum ego ecfodiam tibi, si verbum addideris. Sc. Hercle qui dicam tamen: nam si sic non licebit, luscus dixero, Plaut. Trin. 2, 4, 64; id. Curc. 4, 2, 19: Appius cenabo, inquit, apud te, huic lusco, familiari meo C. Sestio: uni enim locum esse video, Cic. de Or. 2, 60, 246; Mart. 4, 65; Gai Inst. 3, 214: cum Gaetula ducem portaret belua luscum (of Hannibal), Juv. 10, 157: ambos perdidit ille oculos, et luscis invidet, id. 10, 228.
Hence, with one eye shut, i. e. taking aim, said mockingly of a statue: statua meditatur proelia lusca, Juv. 7, 128; half-blind, Mart. 9, 37, 10.
lūsĭo, ōnis, f. [ludo], a playing, play: in ludum discendi, non lusionis, Cic. Q. Fr. 3, 4, 6: pueri lusionibus vel laboriosis delectantur, id. Fin. 5, 20, 55: in ipsā lusione (pilae), in the act of playing, id. de Or. 1, 16, 73: pilaris lusio, Stat. S. 4 praef.
Lūsĭtānĭa, ae, f., the western part of Spain, the mod. Portugal and a part of the Spanish provinces of Estremadura and Toledo, Caes. B. C. 1, 38, 2; Liv. 21, 43, 8; 27, 20; Mel. 2, 6, 3 sq.; 3, 1, 6; 3, 6, 2; Liv. Ep. 52; Plin. 4, 21, 35, § 113.
Hence, Lū-sĭtānus, a, um, adj., of or belonging to Lusitania, Lusitanian: cerasa, Plin. 15, 25, 30, § 103: tela, Val. Max. 9, 1, n. 5.
In plur. subst.: Lūsĭtāni, ōrum, m., the Lusitanians, Cic. Brut. 23, 89; Liv. 35, 1; 37, 46 sq.; Plin. 4, 22, 35, § 116.
lūsĭto, āre, v. freq. n. [ludo], to play often or habitually (ante- and post-class.): aut coturnices dantur, quibuscum lusitent, Plaut. Capt. 5, 4, 6: alea festiva et honesta lusitabamus, Gell. 18, 13, 1: in labellis morsicatim, Naev. ap. Non. 139, 25.
Lusĭus, i, m., a river of Arcadia, Cic. N. D. 3, 22, 57.
lūsor, ōris, m. [ludo], one who plays at a game; a player.
- I. Lit.: sic ne perdiderit, non cessat perdere lusor, Ov. A. A. 1, 1, 451; Sen. Ben. 2, 17, 3: furtum factum domi et eo tempore quo alea ludebatur, licet lusor non fuerit qui quid eorum fecerit, impune fit, Dig. 11, 5, 1, § 2.
Poet. transf.: cum lusore catello, a playful little dog, Juv. 9, 611.
- II. Trop.
- A. A humorous writer: tenerorum lusor amorum, Ov Tr. 4, 10, 1.
- B. A banterer, mocker: te ut deludam contra, lusorem meum, Plaut. Am. 2, 2, 62.
lūsōrĭus, a, um, adj. [lusor], of or belonging to a player.
- I. Lit.: pila, a playing-ball, Plin. 7, 56, 57, § 205: alveus cum tesseris, id. 37, 2, 6, § 13.
Hence,
- 2. Subst.: lūsōrĭum, ii, n., a place where shows of gladiators and wild beasts were given: statuit sibi triclinium in summo lusorio, Lampr. Heliog. 25; Lact. Mort. Persecut. 21.
- B. Used for pleasure; hence, as subst.: lūsōrĭa, ae, f. (sc. navis), a vessel for pleasure, yacht, Sen. Ben. 7, 20, 3; and, transf., any kind of light vessel, cutter: lusoriis navibus discurrere flumen ultro citroque, with cruisers, Amm. 17, 2, 3.
Plur.: lusoriae, swift-sailing cruisers, cutters, Vop. Bonos. 15: de lusoriis Danubii, Cod. Th. 7, tit. 17.
- II. Trop.
- A. That serves for amusement or pastime, sportive: quaestio, Plin. 7, 53, 54, § 180: arma, Sen. Ep. 117, 25: spectaculum non fidele et lusorium, id. ib. 80, 2.
- B. Transf., that is done or given in play; hence, empty, ineffectual, invalid, = irritus: nomen, Sen. Ben. 5, 8, 3: lusorias minas alicui facere, Dig. 35, 3, 4: imperium, ib. 43, 8, 1.
Hence, adv.: lūsōrĭē, playfully, in sport, not in earnest, apparently: lusorie (causam) agens, Dig. 30, 1, 50, § 1.
lūsōrĭē, adv. v. lusorius fin.
‡ lustrābĭlis, e, adj. [lustro], conspicuous, περίβλεπτος (i. e. spectabilis), Gloss. Philox.
lustrāgo, ĭnis, f. [perh. from lustrum], a plant, also called verbenaca, App. Herb. 3.
lustrālis, e, adj. [2. lustrum], relating to purification from guilt or the appeasing of the gods, lustral.
- I. Lit.: sacrificium, a sacrifice of purification, a propitiatory offering, Liv. 1, 28: aqua, lustral water, holy water, Ov. P. 3, 2, 73: exta, Verg. A. 8, 183: hostiae, App. Mag. p. 304 fin.: vota, Val. Fl. 3, 414: caput, atoning (of Iphigenia), Sen. Agam. 163.
- II. [V. 2. lustrum.] Of or belonging to a period of five years, quinquennial: certamen, Tac. A. 6, 4: aurum, a tax levied every five years on petty shopkeepers, usurers, and brothel-keepers: AVRI LVSTRALIS COACTOR, Inscr. Grut. 347, 4: collatio, Cod. Th. 13, tit. 1: census Romae, Ulp. Regul. 1, 8.
Hence, subst.: lustrālis, is, m., the collector of this tax, Inscr. Fabr. p. 426, n. 458.
lustrāmen, ĭnis, n. [lustro], a means of purification, Val. Fl. 3, 442; 409.
1. lustrāmentum, i, n. [lustro], a means of purification, Arn. in Psa. 118, Serm. 8.
2. lustrāmentum, i, n. [lustror], an incentive to lust: si quis lustramenti causā dederit cantharides, Dig. 48, 8, 3.
lustrātĭo, ōnis, f. [lustro], a purification by sacrifice, a lustration.
- I. Lit.: lustrationis sacro peracto, Liv. 40, 6; 40, 13, 2 sq.; Col. 2, 22, 5.
- II. Transf. [v. lustro, II.], a going or wandering about: lustrationesque (ferarum), Cic. Tusc. 5, 27, 79: municipiorum, id. Phil. 2, 23, 57.
lustrātor, ōris, m. [lustro].
- I. A purifier, cleanser: Gallus sacerdos ac lustrator, Schol. Juv. 6, 542.
- II. A wanderer through a place, a traverser: Hercules lustrator orbis, App. Mag. p. 288, 25.
lustrĭcus, a, um, adj. [2. lustrum], of or belonging to purification: dies, the eighth (or ninth) day after a child’s birth, on which it was purified by a sacrifice and received a name, Suet. Ner. 6; Macr. S. 1, 16; Arn. 3, 102; cf.: lustrici dies infantium appellantur, puellarum octavus, puerorum nonus, qui his lustrantur atque eis nomina imponuntur, Paul. ex Fest. p. 120 Müll.
* lustrĭfĭcus, a, um, adj. [2. lustrumfacio], purifying: cantus, Val. Fl. 3, 448.
1. lustro, āvi, ātum, 1, v. a. [2. lustrum], to purify by means of a propitiatory offering (syn.: procuro, expio).
- I. Lit.: agrum lustrare sic oportet. Impera suovetaurilia circumagi, etc., Cato, R. R. 141: in lustranda colonia ab eo, qui eam deduceret, Cic. Div. 1, 45, 102: ibi instructum exercitum omnem suovetaurilibus lustravit, Liv. 1, 44; 40, 6: tunc vitula innumeros lustrabat caesa juvencos, Tib. 1, 1, 25 (31 Müll.): aliquem taedis, id. 1, 2, 61: terque senem flammā, ter aquā, ter sulphure lustrat, Ov. M. 7, 261; cf. Verg. A. 6, 231: lustramurque Iovi votisque incendimus aras, we purify ourselves, id. ib. 3, 279: se centum lustrare ovis, Juv. 6, 518: lustrari, id. 2, 157: non inveniatur in te, qui lustret filium tuum aut filiam tuam, nec divinus, Mos. et Rom. Leg. Coll. 15, 1, 1.
- II. Transf., because, at the lustral sacrifice, the priest went around the person or object purified; hence,
- A. To go around, encircle: regem choreis, Verg. A. 10, 224.
- B. To go round, wander over, traverse: Pythagoras et Aegyptum lustravit et Persarum Magos adiit, Cic. Fin. 5, 29, 87: latitudinem lustrans signiferi orbis, id. N. D. 2, 20, 53; so id. Univ. 9: et salis Ausonii lustrandum navibus aequor, Verg. A. 3, 385: pede barbaro Lustrata Rhodope, Hor. C. 3, 25, 11: lustrati montes, Plin. 6, 27, 31, § 129: nulla meis frustra lustrantur compita plantis, Prop. 3, 15, 3: lustravitque fuga mediam gladiator harenam, Juv. 2, 14, 4: spatium, id. 6, 582.
- C. Military term, to review: exercitum lustravi apud Iconium, Cic. Att. 5, 20, 2; Hirt. B. G. 8, 52; cf.: inclusas animas superumque ad lumen ituras Lustrabat, Verg. A. 6, 681.
- D. To review, survey, observe, examine (poet.): et totum lustrabat lumine corpus, Verg. A. 8, 153: respicio et quae sit me circum copia lustro, id. ib. 2, 564: alicujus vestigia, id. ib. 11, 763; Tac. A. 15, 26; Petr. Sat. 11; Sil. 15, 787.
- 2. Trop., to review, consider: omnia ratione animoque, Cic. Off. 1, 17, 57.
- E. (Of the sun, moon, etc.) To illuminate, make bright: postera Phoebeā lustrabat lampade terras Aurora, Verg. A. 4, 6; 7, 148: sol, obliquo terras et caelum lumine lustrans, Lucr. 5, 693; 5, 79: mundi magnum templum Sol et luna suo lustrantes lumine, id. 5, 1437; 6, 737: Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, Verg. A. 4, 607.
* 2. lustro, ōnis, m., i. q. vagus, wanderer, vagabond, Naev. in Lex. Vatic. tom. 8, p. 313; cf. Klussman, Naev. p. 232, and Com. Rel. v. 118 sq. Rib.
lustror, āri, v. dep. n. [1. lustrum], to frequent places of ill-repute: circum oppida, Lucil. Sat. 30, 68: lustrantur, comedunt quod habent, Plaut. Ps. 4, 7, 6: ubi fuisti, ubi lustratus, id. Cas. 2, 3, 29.
1. lustrum, i, n. [1. luo, lavo; cf.: monstrum, moneo], a slough, bog, morass, puddle.
- I. Lit.: prodigunt in lutosos limites ac lustra, ut volutentur in luto, Varr. R. R. 2, 4, 8.
- II. Transf.
- A. A haunt or den of wild beasts: lustra ferarum, Verg. G. 2, 471; id. A. 3, 647: lustra horrida monstris, Val. Fl. 4, 370.
- 2. A wood, forest: postquam altos ventum in montes atque invia lustra, Verg. A. 4, 151: inter horrentia lustra, id. ib. 11, 570.
- B. A house of ill-repute: ubi in lustra jacuisti? St. Egone in lustra? Plaut. Cas. 2, 3, 26: quod dem scortis, quodque in lustris comedim, id. Bacch. 4, 4, 91; id. Curc. 4, 2, 22: in lustris latet, Turp. ap. Non. 333, 15: in lustris, popinis, alea, vino tempus aetatis omne consumpsisses, Cic. Phil. 13, 11, 24: homo emersus ex diuturnis tenebris lustrorum, id. Sest. 9, 20.
- 2. Debauchery; cf.: lustra significant lacunas lutosas, quae sunt in silvis aprorum cubilia. A quā similitudine, hi, qui in locis abditis et sorditis ventri et gulae operam dant, dicuntur in lustris vitam agere, Paul. ex Fest. p. 120: domus, in qua lustra, libidines, luxuries, omnia denique inaudita vitia, versentur, Cic. Cael. 23, 57: studere lustris, Plaut. As. 5, 2, 17: lustris perire, Lucr. 4, 1136: vino lustrisque confectus, Cic. Phil. 2, 3, 6: qui pugnent, marcere Campana luxuria, vino et scortis omnibusque lustris per totam hiemem confectos, Liv. 23, 45, 3.
2. lustrum, i, n. [2. luo],
- I. a purificatory sacrifice, expiatory offering, lustration, made by the censors for the whole people once in five years, after completing the census, and in which a swine, a sheep, and a bull were offered (suovetaurilia): lustrum condere, to make the lustral sacrifice: lustrum condidit et taurum immolavit, Cic. de Or. 2, 66, 268: censu perfecto edixit, ut omnes cives Romani in campo primā luce adessent. Ibi exercitum omnem suovetaurilibus lustravit: idque conditum lustrum appellatum, quia is censendo finis factus est, Liv. 1, 44; 3, 24; cf. id. 35, 9; 38, 36; 42, 10. The census could also be taken without being followed by a lustrum, Liv. 3, 22, 1; 24, 43, 4: sub lustrum censeri, at the close of the census, when the lustrum should begin: sub lustrum censeri, germani negotiatoris est (because these were usually not in Rome, and were included in the census last of all), Cic. Att. 1, 18, 8.
Being a religious ceremonial, the lustrum was sometimes omitted, when circumstances seemed to forbid it: census actus eo anno: lustrum propter Capitolium captum, consulem occisum, condi religiosum fuit, Liv. 3, 22, 1. Hence in part, doubtless, must be explained the small number of lustra actually celebrated; thus, A. U. C. 296: census perficitur, idque lustrum ab origine urbis decimum conditum ferunt, Liv. 3, 24, 10.
- II. Transf.
- A. A propitiatory offering: quinto die Delphis Apollini pro me exercitibusque et classibus lustra sacrificavi, Liv. 45, 41, 3.
- B. A period of five years, a lustrum (because every five years a lustrum was performed).
- 1. In gen.: cujus octavum trepidavit aetas Claudere lustrum, Hor. C. 2, 4, 24; Ov. Tr. 4, 10, 78; Mart. 10, 38, 9.
- 2. As the period of taxation, in reference to the imposition of duties, Varr, L. L. 6, 2, 11: hoc ipso lustro, Cic. Att. 6, 2, 5: superioris lustri reliqua, id. Fam. 2, 13, 3.
- C. In gen., a period of several years; of four years (of the Julian calendar), Ov. F. 3, 163; cf. Plin. 2, 47, 47, § 122: ingens lustrum, the grand lustrum, a hundred years, at the end of which the ludi saeculares were celebrated, Mart. 4, 1, 7.
- D. From the time of Domitian, the Capitoline games, recurring every fifth year, Suet. Dom. 4; Censor. de Die Nat. 18; cf. Stat. S. 4, 2, 60: certamine Jovis Capitolini lustro sexto, Inscr. Grut. 332, 3; called lustri certamen, Aur. Vict. Caes. 27, 7.
- E. Hectoris Lustra (not Lytra), title of a tragedy of Ennius; v. Trag. Rel. p. 28 sq. Rib.; Vahl. Enn. p. 113 sq.
- F. The term of a lease: priore lustro, Plin. Ep. 9, 37, 2.
1. lūsus, a, um, Part., from ludo.
2. lūsus, ūs, m. [ludo], a playing, play, game (not in Cic.).
- I. Lit.: virgineis exercent lusibus undas Naides, Ov. M. 14, 556: aleae, Suet. Calig. 41: calculorum, Plin. Ep. 7, 24: nec me offenderit lusus in pueris, Quint. 1, 3, 10; cf. id. 1, 1, 20: eburneas litterarum formas in lusum offerre, id. 1, 1, 26: ediscere inter lusum, id. 1, 1, 36: in lusu duodecim scriptorum, id. 11, 2, 38: regnum lusu sortiri, i. e. by throwing dice, Tac. A. 13, 15: solent quidam et cogere ad lusum, Dig. 11, 5, 2.
- II. Transf.
- A. Play, sport, game (that is done by way of amusement): fas est et carmine remitti, non dico continuo ac longo, sed hoc arguto et brevi. Lusus vocantur, Plin. Ep. 7, 9, 10: Trojae lusum exhibuit, Suet. Claud. 21.
- B. Sportive dalliance, toying: sunt apti lusibus anni, Ov. Am. 2, 3, 13; Prop. 1, 10, 9.
- C. Jest, fun, mockery: dant de se respondentibus venustissimos lusus, i. e. make themselves ridiculous, Quint. 5, 13, 46: lusum ludere aliquem, Gell. 18, 13, 4.