Lewis & Short

No entries found. Showing closest matches:

ēn, interj. [etym. dub.; cf. Gr. ἤν, ἠνί; acc. to Rib. Lat. Part. p. 34 sq. compounded of obsolete interjection e and enclitic ne, as in quin, etc.], lo! behold! see! see there! (class.; most freq. in Verg.; in Plaut. and Ter. often em, q. v.).

  1. I. In presenting in a lively (or indignant) manner something important or unexpected (en habet vim indignationis, Donat. ad Ter. Phorm. 2, 3, 1).
    With nom. (so usually, v. Krebs, Antibarb. p. 407): ubi rorarii estis? en sunt. Ubi sunt accensi? Ecce, Plaut. Fragm. ap. Varr. L. L. 7, § 58 Müll.; cf. Verg. E. 5, 65: en foederum interpretes, Cic. Verr. 2, 5, 21: en crimen, en causa, cur, etc., id. Deiot. 6, 17: en Varus et legiones, Tac. A. 1, 65: en Priamus, Verg. A. 1, 461 et saep.
    With acc. (class.): en memoriam mortui sodalis, Cic. Verr. 2, 1, 37, § 93: en causam cur, etc., id. Phil. 5, 6, 15: en habitum, Juv. 2, 72: en animam et mentem, id. 6, 531.
    With pronouns: en ego vester Ascanius, Verg. A. 5 672; so, en ego, Hor. 1, 1, 15; Plin. 21, 3, 9, § 12: en hic, Cic. Fam. 13, 15; id. Clu. 65, 184; Ov. M. 11, 7; cf.: consul en, inquit, hic est, Liv. 22, 6: em illaec sunt aedes, Plaut. Trin. prol. 3: en cui, Cic. Verr. 2, 1, 37: en quod, id. ib. 2, 5, 47.
    With whole sentences: en mehercule in vobis resident mores pristini, Plaut. Truc. prol. 7; Liv. 28, 27; Verg. A. 7, 545; 9, 7; Val. Fl. 1, 226; Luc. 6, 51; Curt. 10, 2 et saep.: en ecce, Sen. Oedip. 1004; App. M. 8, p. 213, 24; id. ib. 10, p. 243, 6.
    Even en en occurs, Sen. Herc. Fur. 523.
  2. II. In interrogations.
    1. A. To excite the attention of the hearer: en ibi tu quicquam nasci putas posse, aut coli natum? Varr. R. R. 1, 2, 5: en quid agis? Pers. 3, 5; Val. Max. 7, 6, 3 ext.
      More freq.,
    2. B. Manifesting the speaker’s wonder, anger, or excitement.
      1. 1. With quid, cur, etc.: en quid ago? Verg. A. 4, 534; cf.: en haec promissa fides est, id. ib. 6, 346; Prud. Apoth. 470: en quid agam? why, what shall I do? Pers. 5, 134: en quo discordia cives Produxit miseros? Verg. E. 1, 72: en cur magister ejus possideat campi Leontini duo milia jugerum immunia? Cic. Phil. 3, 9, 22.
      2. 2. With umquam (or in one word, enumquam): en umquam aspiciam te? ever indeed? Plaut. Trin. 2, 4, 189; so very freq.: en umquam, id. Cist. 1, 1, 88; id. Men. 1, 2, 34; 5, 5, 26; id. Rud. 4, 3, 48; 4, 4, 73; Ter. Phorm. 2, 2, 15; Liv. 4, 3; 8, 30; 9, 10; Verg. E. 1, 68: en erit umquam ille dies, etc., id. ib. 8, 7; Sil. 16, 91 et saep.; cf.: enumquam ecquando, Paul. ex Fest. p. 76, 7 Müll.; and, enumquam, εἴ ποτε, καί ποτε, Gloss. Philox.: en usquam, οὐδαμόθεν, εἴπου, ib.
  3. III. With imperatives, to incite to action; Engl, Come! en me dato, Plaut. Poen. 1, 1, 31: hos tibi dant calamos, en accipe, Musae, Verg. E. 6, 69: en age segnes Rumpe moras, id. G. 3, 42; so, en age dum, Prop. 1, 1, 21; Sil. 3, 179; Val. Fl. 4, 70; Pers. 5, 134.
    Cf. Hand, Turs. II. p. 367-373.

* ĕnallăge, es, f., = ἐναλλαγή, a change of words (as, vos, O Calliope, precor, Verg. A. 9, 525), Gramm.

ĕnargīa, ae, f., = ἐνάργεια, rhet. t. t., a vivid description, Rufin. de Schem. p. 275; Isid. Orig. 2, 20, 4; 2, 21, 33.

* ēnāris, e, adj. [e-naris], without a nose, = ἄρ’ῤιν, Serv. Verg. A. 9, 716.

ĕnarmŏnius (ĕnhar-, also -monĭ-cus), a, um, adj., = ἐναρμόνιος, enharmonic; as subst. (sc. melodiae genus), = ἐναρμόνιον μέλος, the technical name in Greek music of a kind of melody, in which quarter-tones predominated, Mart. Cap. 9, § 930: modulatio, id. 9, § 942 al.; Macr. Somn. Scip. 2, 4, 13.

ēnarrābĭlis, e, adj. [enarro], that may be related, represented, or explained (very rare; not ante-Aug.): textus clipei, Verg. A. 8, 625: motus, Quint. 6, 3, 6: foeditas, id. 12, 10, 76: aliquid, Sen. Ep. 121 med.

ēnarrāte, adv., v. enarro fin.

ēnarrātĭo, ōnis, f. [enarro],

  1. I. a detailed exposition, interpretation: ineffabilis sanctusque sermo, cujus enarratio modum hominis excedat, Lact. 4, 9, 3; Quint. 1, 4, 2 sq.; 1, 8, 18 al.
  2. II. Esp., the reckoning in metre, scanning: syllabarum, Sen. Ep. 88, 3.
    1. B. Conversation, Vulg. Sirach, 9, 23; 38, 26.

ē-narro, āvi, ātum, 1, v. a., to explain in detail, to expound, interpret (rare but class.): omnem rem modo seni, Quo pacto haberet, enarramus ordine, Ter. Ad. 3, 3, 11; Plaut. Am. 1, 3, 27; id. Mil. 2, 1, 1; Ter. Heaut. 2, 3, 32; Cic. Inv. 1, 20; id. Div. 1, 26; Liv. 27, 50; Quint. 10, 1, 101 Spald.: poëmata, id. 1, 2, 14 Spald.; Plin. 36, 13, 19, § 87; Gell. 13, 10, 2; 18, 9, 4.
Hence, ēnarrātĭus, adv. comp., more explicitly: scribere, Gell. 10, 1, 7 (opp. breviter et subobscure); 13, 12, 5.

ēnarrātīvus, a, um, adj. [enarro], pertaining to a detailed exposition: genus poëmatis, Diom. p. 479 P.

ēnarrātor, ōris, m. [enarro], an explainer, expounder, interpreter (post-class.), Gell. 13, 30, 1: Sallustii, id. 18, 4, 2; 18, 6, 8.

ē-nascor, -nātus, 3, v. dep. n., to issue forth, to sprout or spring up, to arise, to be born (not freq. till after the Aug. per.; in Plaut., Ter., and Cic. not at all): quod enasci colicoli vix queunt, Varr. R. R. 1, 41, 4; so of plants, Col. 5, 4, 2; 11, 3, 48; Liv. 32, 1 fin.; 43, 13; Quint. 6, 3, 77; Suet. Aug. 94 al.; also: rami enati, shot out, * Caes. B. G. 2, 17, 4; v. G. Long ad h. l.: dentes ex mento, Varr. R. R. 2, 9, 3; cf.: cornua (cervorum) cutibus, Plin. 11, 37, 45, § 128: aliquid, * Lucr. 1, 171: capillus, Liv. 32, 1: gibba pone cervicem, Suet. Dom. 23: insula medio alveo, Curt. 2, 8 fin.; cf. Plin. Ep. 6, 31, 17; Dig. 41, 1, 56; 41, 2, 1.
Transf.: inde quasi enata subito classis erupit, Flor. 2, 15, 14: molestias in facie enascentes tollere, Plin. 28, 8, 28, § 109.

ēnătēr, ĕris, m., = ἐινάτηρ, the husband of a deceased man’s sister, Inscr. Orell. 4943.

ē-năto, āvi, 1, v. n., to swim out or away, to escape by swimming (very rare).

  1. I. Lit., Vitr. 6 praef.; Hor. A. P. 20; Phaedr. 4, 21, 14; App. M. p. 121, 3 al.
  2. II. Trop., to extricate one’s self, to get off: reliqui habere se angustius videntur; enatant tamen, Cic. Tusc. 5, 30, 87; Petr. 57, 10.

ēnātus, a, um, Part., from enascor.

ēnāvātae, false reading for navatae, Tac. H. 3, 74.

ē-nāvĭgo, āvi, ātum, 1, v. n. and a.

  1. I. Neutr., to sail out, sail away.
    1. A. Lit.: de ea civitate, Dig. 45, 1, 122: Rhodum, Suet. Tib. 11.
      Absol., Curt. 9, 9, 13.
    2. * B. Trop.: tamquam e scrupulosis cotibus enavigavit oratio, has escaped from, Cic. Tusc. 4, 14, 33.
  2. II. Act., to traverse by sailing, to sail over: undam, Hor. C. 2, 14, 11: sinum, Plin. 9, 3, 2, § 6: (Indum), id. 6, 17, 21, § 60.

encaenĭa, ōrum, n., = ἐγκαίνια, τά, a consecration or dedication festival, Aug. in Joann. 84 (cf. Spald. ad Quint. 7, 2, 33); Petr. S. 35, 7.
Hence,

encaenĭo, āre, to consecrate: novam tunicam, Aug. in Joann. 84.

encanthis, ĭdis, f., = ἐγκανθίς, a swelling of the eyelid, Cels. 7, 7, 5.

encardĭa, ae, f., = ἐγκαρδία, an unknown precious stone, with the figure of a heart on it, Plin. 37, 10, 58, § 159.

encarpa, ōrum, n., = ἔγκαρπα, an architect. ornament, festoons of fruit, Vitr. 4, 1, 7.

encăthisma, ătis, n., = ἐγκάθισμα,

  1. I. a sitting bath, Cael. Aur. Acut. 3, 18; id. Tard. 5, 4, 69; Sext. Plac. 9, 17.
  2. II. A fomentation, Cael. Aur. Tard. 2, 1, 23.

encaustĭcus, a, um, adj., = ἐγκαυστικός, encaustic, done in the encaustic manner.

  1. I. Adj.: picturae, Plin. 35, 11, 39, § 122.
  2. II. Subst.: encaustica, ae, f. (sc. ars), = ἐγκαυστική, encaustic painting, encaustic, Plin. 35, 11, 39, § 122.

encaustus (encaut-), a, um, adj., = ἔγκαυστος, burned in, encaustic.

  1. I. Adj.: genus pingendi, the encaustic mode of painting, Plin. 35, 11, 41, § 149; cf., respecting it, O. Müller, Archäol. § 320: Phaëthon, Mart. 4, 47, 1.
  2. II. Subst.: en-caustum (encaut-), i., n., = ἔγκαυστον, the purple-red ink of the later Roman emperors, Cod. Th. 7, 20, 1; August. contra Faust. 3, 18; Cod. Just. 1, 23, 6 al.

encautārĭum, ii, n., the public archives, Cod. Th. 13, 10, 8.

Encĕlădus, i, m., = Ἐγκέλαδος, one of the giants upon whom Jupiter hurled Ætna, Verg. A. 3, 578; 4, 179; Prop. 2, 1, 39; Ov. Am. 3, 12, 27; id. Pont. 2, 2, 11; Stat. Th. 3, 595; Hyg. Fab. praef.

Encheliae (Encheleae), ārum, m., a people of Illyria, Mela, 2, 3, 11; Plin. 3, 21, 25, § 139; Luc. 3, 189.

enchīrĭdĭon, ii, n., = ἐγχειρίδιον, a manual, Dig. 1, 2, 2.

enchōrĭus, a, um, adj., = ἐγχώριος, in or of the country, native, Philorg. ad Verg. G. 4, 298: aves, Isid. Orig. 12, 7, 1: avium genera, Ambros. Hexaem. 5, 14.

enchrȳsa, ae, another name of the plant anchusa, Plin. 22, 21, 25, § 51.

encytus (enchyt-), i, m., = ἔγχυτος, a kind of pastry, a cake, Cato R. R. 80.

enclĭma, ătis, n., = ἔγκλιμα, the inclination of the equator to the horizon, the elevation of the pole, Vitr. 9, 9.

enclĭtĭcus, a, um, adj., = ἐγκλιτικός; in gram., which leans upon or throws back its accent, enclitic, Prisc. p. 977 P. al.; cf. Mart. Cap. 3, § 272.

encolpĭae, ārum, m., = ἐγκολπίαι ἄνεμοι, winds that arise in a bay, App. de Mundo, p. 61, 40 (in Sen. Q. N. 5, 8 written as Greek).

encombōma, ătis, n., = ἐγκόμβωμα, a white garment worn by girls, Varr. ap. Non. 543, 1.

encōmĭogrăphus, i, m., = ἐγκωμιόγραφος, the composer of a eulogy, a eulogist, panegyrist, M. Aur. in Fronto Ep. ad M. Caes. 2, 9.

encōmĭum, i, n., = ἐγκώμιον, praise, eulogy, Quint. 7, 2, 33 (ex conject. Gesn. Halm, encenia).

encomma, ătis, n., v. incomma.

incomma or encomma, ătis, n. [ἔγκομμα, an incision, mark; hence], the standard height of soldiers, Veg. Mil. 1, 5; Hier. in. Jovin. 2, 34; cf.: incomma mensura militum, Gloss. Isid.

Encrătītae, ārum, m., = Ἐγκρατῖται ("the Continent"), a sect of Gnostics, Cod. Th. 16, 19, 1; Hier. adv. Jovin. 1, 13.

Encrīnŏmĕnos, i, m., = Ἐγκρινόμενος ("the Admitted" among the Athletae), a statue by Alcamenes, Plin. 34, 8, 19, § 72.

encȳclĭos, on, adj., = ἐγκύκλιος, of or belonging to a circle: disciplina = ἐγκύκλιος παιδεία, the circle of arts and sciences, the course of study which every Grecian youth went through before entering upon professional studies, Vitr. 1, 1; 6 praef.; cf. Quint. 1, 10, 1.

encȳmŏs, on, adj., = ἔγκυμος, juicy, Plin. 25, 5, 21, § 51 Jan.

endo, praep., v. in init.; also the words compounded with endo (indu), as, endogredior, endoperator, etc., v. under in(im-), ingredior, imperator, etc.

1. in (old forms endŏ and indŭ, freq. in ante-class. poets; cf. Enn. ap. Gell. 12, 4; id. ap. Macr. S. 6, 2; Lucil. ap. Lact. 5, 9, 20; Lucr. 2, 1096; 5, 102; 6, 890 et saep.), prep. with abl. and acc. [kindr. with Sanscr. an; Greek ἐν, ἐν-θα, ἐν-θεν, εἰς, i. e. ἐν-ς, ἀνά; Goth. ana; Germ. in], denotes either rest or motion within or into a place or thing; opp. to ex; in, within, on, upon, among, at; into, to, towards.

  1. I. With abl.
    1. A. In space.
      1. 1. Lit., in (with abl. of the place or thing in which): aliorum fructus in terra est, aliorum et extra, Plin. 19, 4, 22, § 61: alii in corde, alii in cerebr
        Note: dixerunt animi esse sedem et locum, Cic. Tusc. 1, 9, 19: eo in rostris sedente suasit Serviliam legem Crassus, id. Brut. 43, 161: qui sunt cives in eadem re publica, id. Rep. 1, 32 fin.: facillimam in ea re publica esse concordiam, in qua idem conducat omnibus, id. ib.: T. Labienus ex loco superiore, quae res in nostris castris gererentur, conspicatus, Caes. B. G. 2, 26, 4: quod si in scaena, id est in contione verum valet, etc., Cic. Lael. 26, 97: in foro palam Syracusis, id. Verr. 2, 2, 33, § 81: plures in eo loco sine vulnere quam in proelio aut fuga intereunt, Caes. B. C. 2, 35: tulit de caede, quae in Appia via facta esset, Cic. Mil. 6, 15: in via fornicata, Liv. 22, 36: vigebat in illa domo mos patrius et disciplina, Cic. de Sen. 11, 37: in domo furtum factum ab eo qui domi fuit, Quint. 5, 10, 16: nupta in domo, Liv. 6, 34, 9: copias in castris continent, in, within, Caes. B. C. 1, 66: cum in angusto quodam pulpito stans diceret, Quint. 11, 3, 130: se ac suos in vehiculo conspici, Liv. 5, 40, 10: malo in illa tua sedecula sedere, quam in istorum sella curuli, Cic. Att. 4, 10: sedere in solio, id. Fin. 2, 21, 66: Albae constiterant, in urbe opportuna, id. Phil. 4, 2, 6.
        Sometimes, also, with names of places: omnes se ultro sectari in Epheso memorat mulieres, Plaut. Mil. 3, 1, 182: heri aliquot adolescentuli coïimus in Piraeo, Ter. Eun. 3, 4, 1: navis et in Cajeta est parata nobis et Brundisii, Cic. Att. 8, 3, 6: complures (naves) in Hispali faciendas curavit, Caes. B. C. 2, 18: caesos in Marathone ac Salamine, Quint. 12, 10, 24: in Berenice urbe Troglodytarum, Plin. 2, 73, 75, § 183.
      2. 2. In indicating a multitude or number, of, in, or among which a person or thing is, in, among (= gen. part.): in his poëta hic nomen profitetur suum, Ter. Eun. prol. 3: Thales, qui sapientissimus in septem fuit, Cic. Leg. 2, 11, 26: peto ut eum complectare, diligas, in tuis habeas, id. Fam. 13, 78, 2; cf.: in perditis et desperatis, id. ib. 13, 56, 1: omnia quae secundum naturam fiunt, sunt habenda in bonis, id. de Sen. 19, 71: dolor in maximis malis ducitur, id. Leg. 1, 11, 31: justissimus unus in Teucris, Verg. A. 2, 426: cecidere in pugna ad duo milia … in his quatuor Romani centuriones, Liv. 27, 12, 16: in diis et feminae sunt, Lact. 1, 16, 17.
      3. 3. Of analogous relations of place or position: sedere in equo, on horseback, id. Verr. 2, 5, 10: quid legati in equis, id. Pis. 25, 60: sedere in leone, Plin. 35, 10, 36, § 109: in eo flumine pons erat, on, over, Caes. B. G. 2, 5: in herboso Apidano, on the banks of, Prop. 1, 3, 6: in digitis, on tiptoe, Val. Fl. 4, 267: castra in limite locat, on the rampart, Tac. A. 1, 50: ipse coronam habebat unam in capite, alteram in collo, on, Cic. Verr. 2, 5, 11, § 27: oleae in arbore, Cels. 2, 24: Caesaris in barbaris erat nomen obscurius, among, Caes. B. C. 1, 61: in ceteris nationibus, Cels. praef. 1: qui in Brutiis praeerat, Liv. 25, 16, 7: in juvenibus, Quint. 11, 1, 32: nutus in mutis pro sermone est, id. 11, 3, 66.
        Of dress, like cum, q. v.: in veste candida, Liv. 45, 20, 5; 34, 7, 3: in calceis, id. 24, 38, 2: in insignibus, id. 5, 41, 2: in tunicis albis, Plin. Ep. 7, 27, 13: in Persico et vulgari habitu, Curt. 3, 3, 4: in lugubri veste, id. 10, 5, 17: in Tyriis, Ov. A. A. 2, 297: in Cois, id. ib. v. 298; cf.: homines in catenis Romam mittere, Liv. 29, 21, 12; 32, 1, 8: quis multa te in rosa urget, etc., Hor C. 1, 5, 1; so, in viola aut in rosa, Cic. Tusc. 5, 26, 73.
        So of arms: duas legiones in armis, Caes. B. G. 7, 11, 6; cf. Verg. A. 3, 395: in armis hostis, under arms, Ov. M. 12,65: quae in ore atque in oculis provinciae gesta sunt (= coram), Cic. Verr. 2, 2, 33, § 81; so, in oculis provinciae, id. Q. Fr. 1, 1, 2: in oculis omnium, id. ib. 1, 3, 7: divitiae, decus, gloria in oculis sita sunt, Sall. C. 20, 14; Curt. 4, 13, 1; Liv. 22, 12, 6: Julianus in ore ejus (Vitellii) jugulatur, Tac. H. 3, 77; Sen. Ben. 7, 19, 7.
        Of a passage in any writing (but when the author is named, by meton., for his works, apud is used, Krebs, Antibarb. p. 561): in populorum institutis aut legibus, Cic. Leg. 1, 15, 42: in illis libris qui sunt de natura deorum, id. Fat. 1, 1: in Timaeo dicit, id. N. D. 1, 12, 30: epistula, in qua omnia perscripta erant, Nep. Pelop. 3, 2: perscribit in litteris, hostes ab se discessisse, Caes. B. G. 5, 49; but in is also used with an author’s name when, not a place in his book, but a feature of his style, etc., is referred to: in Thucydide orbem modo orationis desidero, Cic. Or. 71, 234: in Herodoto omnia leniter fluunt, Quint. 9, 4, 18.
        Of books: libri oratorii diu in manibus fuerunt, Cic. Att. 4, 13, 2; id. Lael. 25, 96; but more freq. trop.: in manibus habere, tenere, etc., to be engaged, occupied with, to have under control or within reach: philosophi quamcunque rem habent in manibus, id. Tusc. 5, 7, 18: quam spem nunc habeat in manibus, exponam, id. Verr. 1, 6, 16: rem habere in manibus, id. Att. 6, 3, 1; cf.: neque mihi in manu fuit Jugurtha qualis foret, in my power, Sall. J. 14, 4: postquam nihil esse in manu sua respondebatur, Liv. 32, 24, 2: quod ipsorum in manu sit, … bellum an pacem malint, Tac. A. 2, 46; but, cum tantum belli in manibus esset, was in hand, busied (cf.: inter manus), Liv. 4, 57, 1; so, quorum epistulas in manu teneo, Cic. Phil. 12, 4, 9; cf. id. Att. 2, 2, 2: in manu poculum tenens, id. Tusc. 1, 29, 71: coronati et lauream in manu tenentes, Liv. 40, 37, 3; Suet. Claud. 15 fin.
        Of that which is thought of as existing in the mind, memory, character, etc.: in animo esse, Cic. Fam. 14, 11: in animo habere, id. Rosc. Am. 18, 52: lex est ratio insita in natura, id. Leg. 1, 6, 18: in memoria sedere, id. de Or. 2, 28, 122; cf.: tacito mutos volvunt in pectore questus, Luc. 1, 247: quanta auctoritas fuit in C. Metello! Cic. de Sen. 17, 61.
        So freq. of a person’s qualities of mind or character: erat in eo summa eloquentia, summa fides, Cic. Mur. 28, 58; cf.: in omni animante est summum aliquid atque optimum, ut in equis, id. Fin. 4, 41, 37: si quid artis in medicis est, Curt. 3, 5, 13; cf.: nibil esse in morte timendum, Lucr. 3, 866.
        Esp., in eo loco, in that state or condition: in eo enim loco res sunt nostrae, ut, etc., Liv. 7, 35, 7: si vos in eo loco essetis, quid aliud fecissetis? Cat. ap. Quint. 9, 2, 21; so, quo in loco, etc.: cum ex equitum et calonum fuga, quo in loco res essent, cognovissent, Caes. B. G. 2, 26: videtis, quo in loco res haec siet, Ter Phorm. 2, 4, 6: quod ipse, si in eodem loco esset, facturus fuerit, Liv. 37, 14, 5.
        Hence, without loco, in eo esse ut, etc., to be in such a condition, etc.: non in eo esse Carthaginiensium res, ut Galliam armis obtineant, Liv. 30, 19, 3: cum res non in eo esset, ut Cyprum tentaret, id. 33, 41, 9; 8, 27, 3; 2, 17, 5; Nep. Mil. 7, 3; id. Paus. 5, 1 (cf. I. C. 1. infra).
    2. B. In time, indicating its duration, in, during, in the course of: feci ego istaec itidem in adulescentia, in my youth, when I was young, Plaut. Bacch. 3, 3, 6: in tempore hoc, Ter. And. 4, 5, 24: in hoc tempore, Tac. A. 13, 47: in tali tempore, Sall. C. 48, 5; Liv. 22, 35; 24, 28 al.: in diebus paucis, Ter. And. 1, 1, 77: in brevi spatio, id. Heaut. 5, 2, 2; Suet. Vesp. 4: in qua aetate, Cic. Brut. 43 fin.: in ea aetate, Liv. 1, 57: in omni aetate, Cic. de Sen. 3, 9: in aetate, qua jam Alexander orbem terrarum subegisset, Suet. Caes. 7: qua (sc. Iphigenia) nihil erat in eo quidem anno natum pulchrius, in the course of, during the year, Cic. Off. 3, 25, 95 (al. eo quidem anno): nihil in vita se simile fecisse, id. Verr. 2, 3, 91: nihil in vita vidit calamitatis A. Cluentius. id. Clu. 6, 18: in tota vita inconstans, id. Tusc. 4, 13, 29.
        1. b. In tempore, at the right or proper time, in time (Cic. uses only tempore; v. tempus): eccum ipsum video in tempore huc se recipere, Ter. Phorm. 2, 4, 24: ni pedites equitesque in tempore subvenissent, Liv. 33, 5: spreta in tempore gloria interdum cumulatior redit, id. 2, 47: rebellaturi, Tac. A. 12, 50: atque adeo in ipso tempore eccum ipsum obviam, Ter. And. 3, 2, 52: in tempore, opportune. Nos sine praepositione dicimus tempore et tempori, Don. ad Ter. And. 4, 4, 19.
        2. c. In praesentia and in praesenti, at present, now, at this moment, under these circumstances: sic enim mihi in praesentia occurrit, Cic. Tusc. 1, 8, 14: vestrae quidem cenae non solum in praesentia, sed etiam postero die jucundae sunt, id. ib. 5, 35, 100: id quod unum maxime in praesentia desiderabatur, Liv. 21, 37: haec ad te in praesenti scripsi, ut, etc., for the present, Cic. Fam. 2, 10, 4.
        3. d. With gerunds and fut. pass. participles, to indicate duration of time, in: fit, ut distrahatur in deliberando animus, Cic. Off. 1, 3, 9; id. Fam. 2, 6, 2: vitiosum esse in dividendo partem in genere numerare, id. Fin. 2, 9, 26: quod in litteris dandis praeter consuetudinem proxima nocte vigilarat, id. Cat. 3, 3, 6: ne in quaerendis suis pugnandi tempus dimitteret, Caes. B. G. 2, 21: in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus, in laying waste, id. ib. 5, 19: in excidenda Numantia, Cic. Off. 1, 22, 76: cum in immolanda Iphigenia tristis Calchas esset, id. Or. 21, 74.
    3. C. In other relations, where a person or thing is thought of as in a certain condition, situation, or relation, in: qui magno in aere alieno majores etiam possessiones habent, Cic. Cat. 2, 8, 18: se in insperatis repentinisque pecuniis jactare, id. Cat. 2, 9, 20: Larinum in summo timore omnium cum armatis advolavit, id. Clu. 8, 25.
      So freq., of qualities or states of mind: summa in sollicitudine ac timore Parthici belli, Caes. B. C. 3, 31: torpescentne dextrae in amentia illa? Liv. 23, 9, 7: hunc diem perpetuum in laetitia degere, Ter. Ad. 4, 1, 5; Cic. Cat. 4, 1, 2: in metu, Tac. A. 14, 43: in voluptate, Cic. Fin. 1, 19, 62: alicui in amore esse, beloved, id. Verr. 2, 4, 1, § 3: alicui in amoribus esse, id. Att. 6, 1, 12: res in invidia erat, Sall. J. 25, 5; Liv. 29, 37, 17: sum in expectatione omnium rerum, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4, 10: num . . . Diogenem Stoicum coëgit in suis studiis obmutescere senectus? in his studies, Cic. de Sen. 7, 21: mirificam cepi voluptatem ex tua diligentia: quod in summis tuis occupationibus mihi tamen rei publicae statum per te notum esse voluisti, even in, notwithstanding your great occupations, id. Fam. 3, 11, 4.
      So freq., of business, employment, occupations, etc.: in aliqua re versari, Cic. Verr. 2, 4, 47, § 105: similia iis, quae in consilio dixerat, Curt. 5, 5, 23: in certamine armorum atque in omni palaestra quid satis recte cavetur, Quint. 9, 4, 8: agi in judiciis, id. 11, 1, 78: tum vos mihi essetis in consilio, Cic. Rep. 3, 18, 28: in actionedicere, Quint. 8, 2, 2.
      Of an office, magistracy: in quo tum magistratu forte Brutus erat, Liv. 1, 59, 7; 4, 17, 1: in eo magistratu pari diligentia se praebuit, Nep. Han. 7, 5 (cf. B. 1. supra): in ea ipsa causa fuit eloquentissimus, Cic. Brut, 43, 160: qui non defendit nec obsistit, si potest, injuriae, tam est in vitio, quam, etc., is in the wrong, acts wrongly, id. Off. 1, 7, 23: etsi hoc quidem est in vitio, dissolutionem naturae tam valde perhorrescere, is wrong, id. Fin. 5, 11, 31: non sunt in eo genere tantae commoditates corporis, id. ib. 4, 12, 29; cf.: an omnino nulla sit in eo genere distinctio, id. Or. 61, 205: Drusus erat de praevaricatione absolutus in summa quatuor sententiis, on the whole, Cic. Q. Fr. 2, 16; cf.: et in omni summa, ut mones, valde me ad otium pacemque converto, id. ib. 3, 5, 5; but, in summa, sic maxime judex credit, etc., in a word, in fine, Quint. 9, 2, 72; Auct. B. Alex. 71; Just. 37, 1, 8: horum (juvenum) inductio in parte simulacrum decurrentis exercitus erat: ex parte elegantioris exercitii quam militaris artis, in part, Liv. 44, 9, 5; cf.: quod mihi in parte verum videtur, Quint. 2, 8, 6: patronorum in parte expeditior, in parte difficilior interrogatio est, id. 5, 7, 22: hoc facere in eo homine consueverunt, in the case of, Caes. B. G. 7, 21: in furibus aerarii, Sall. C. 52, 12: Achilles talis in hoste fuit, Verg. A. 2, 540: in hoc homine saepe a me quaeris, etc., in the case of, Cic. Verr. 2, 3, 3, § 6: in nominibus impiis, Sall. C. 51, 15: suspectus et in morte matris fuit, Suet. Vit. 14: qui praesentes metuunt, in absentia hostes erunt, = absentes, Curt. 6, 3, 8 (cf. I. B. c. supra).
      Of the meaning of words, etc.: non solum in eodem sensu, sed etiam in diverso, eadem verba contra, Quint. 9, 3, 36: aliter voces aut eaedem in diversa significatione ponuntur, id. 9, 3, 69: Sallustius in significatione ista non superesse sed superare dicit, Gell. 1, 22, 15: stips non dicitur in significatione trunci, Charis. 1, 18, 39: semper in significatione ea hortus, Plin. 19, 4, 19, § 50.
      1. 2. In with abl. of adjj. is used with the verbs esse and habere to express quality: cum exitus haud in facili essent, i. e. haud faciles, Liv. 3, 8, 9: adeo moderatio tuendae libertatis in difficili est, id. 3, 8, 11; 3, 65, 11; but mostly with adjj. of the first and second declension: in obscuro esse, Liv. praef. § 3: in dubio esse, id. 2, 3, 1; 3, 19, 8; Ov. H. 19, 174: dum in dubiost animus, Ter. And. 1, 5, 31; 2, 2, 10: in integro esse, Cic. Fam. 15, 16, 3; id. Att. 11, 15, 4: in incerto esse, Liv. 5, 28, 5: in obvio esse, id. 37, 23, 1: in tuto esse, id. 38, 4, 10; cf.: videre te in tuto, Cat. 30, 6: in aequo esse, Liv. 39, 37, 14; Tac. A. 2, 44: in expedito esse, Curt. 4, 2, 22: in proximo esse, Quint. 1, 3, 4: in aperto esse, Sall. C. 5, 3: in promisco esse, Liv. 7, 17, 7: in augusto esse, Cels. 5, 27, 2: in incerto haberi, Sall. J. 46, 8; Tac. A. 15, 17: in levi habitum, id. H. 2, 21; cf.: in incerto relinquere, Liv. 5, 28, 5; Tac. H. 2, 83.
  2. II. With acc.
    1. A. In space, with verbs of motion, into or to a place or thing (rarely with names of towns and small islands; v. Zumpt, Gram. § 398): influxit non tenuis quidam e Graecia rivulus in hanc urbem, Cic. Rep. 2, 19: in Ephesum advenit, Plaut. Mil. 2, 1, 35: in Epirum venire, Cic. Att. 13, 25, 3: ibo in Piræeum, visamque, ecquae advenerit in portum ex Epheso navis mercatoria, Plaut. Bacch. 2, 3, 2: venio ad Piræea, in quo magis reprehendendus sum, quod … Piræea scripserim, non Piræeum, quam in quod addiderim; non enim hoc ut oppido praeposui, sed ut loco, Cic. Att. 7, 3, 10: se contulisse Tarquinios, in urbem Etruriae florentissimam, id. Rep. 2, 19: remigrare in domum veterem e nova, id. Ac. 1, 4, 13: cum in sua rura venerunt, id. Tusc. 5, 35, 102: a te ipso missi in ultimas gentes, id. Fam. 15, 9: in Ubios legatos mittere, Caes. B. G. 4, 11: dein Thalam pervenit, in oppidum magnum et opulentum, Sall. J. 75, 1: Regillum antiquam in patriam se contulerat, Liv. 3, 58, 1: abire in exercitum, Plaut. Am. prol. 102.
      With nuntio: cum id Zmyrnam in contionem nuntiatum est, Tac. A. 4, 56: nuntiatur in castra, Lact. Most. Pers. 46; cf.: allatis in castra nuntiis, Tac. H. 4, 32: in manus sumere, tradere, etc., into one’s hands: iste unumquodque vas in manus sumere, Cic. Verr. 2, 4, 27, § 63: Falerios se in manus Romanis tradidisse, Liv. 5, 27, 3.
      Rarely with the verbs ponere, collocare, etc. (pregn., i. e. to bring into … and place there): in crimen populo ponere, Plaut. Trin. 3, 3, 10: ut liberos, uxores suaque omnia in silvas deponerent, Caes. B. G. 4, 19: duplam pecuniam in thesauros reponi, Liv. 29, 19, 7: prius me collocavi in arborem, Plaut. Aul. 4, 8, 6: sororem et propinquas suas nuptum in alias civitates collocasse, Caes. B. G. 1, 18.
      Motion in any direction, up to, to, into, down to: in caelum ascendere, Cic. Lael. 23 fin.: filium ipse paene in umeros suos extulisset, id. de Or. 1, 53, 228: tamquam in aram confugitis ad deum, up to the altar, id. Tusc. 3, 10, 25: Saturno tenebrosa in Tartara misso, Ov. M. 1, 113: in flumen deicere, Cic. Rosc. Am. 25, 70; Nep. Chab. 4, 3.
      1. 2. Denoting mere direction towards a place or thing, and hence sometimes joined with versus, towards: quid nunc supina sursum in caelum conspicis, Plaut. Cist. 2, 3, 78: si in latus aut dextrum aut sinistrum, ut ipsi in usu est, cubat, Cels. 2, 3: Belgae spectant in septentriones et orientem solem, Caes. B. G. 1, 1: in orientem Germaniae, in occidentem Hispaniae obtenditur, Gallis in meridiem etiam inspicitur, Tac. Agr. 10: in laevum prona nixus sedet Inachus urna, Stat. Th. 2, 218.
        With versus: castra ex Biturigibus movet in Arvernos versus, towards, Caes. B. G. 7, 8 fin.: in Galliam versus movere, Sall. C. 56, 4: in ltaliam versus, Front. Strat. 1, 4, 11: si in urbem versus venturi erant, Plin. Ep. 10, 82.
      2. 3. So of that which is thought of as entering into the mind, memory, etc. (cf. I. A. 2. fin.): in memoriam reducere, Cic. Inv 1, 52, 98: in animum inducere, Liv. 27, 9: in mentem venire, Cic. Fam. 7, 3: frequens imitatio transit in mores, Quint. 1, 11, 3.
        Or into a writing or speech: in illam Metellinam orationem addidi quaedam, Cic. Att. 1, 13, 5.
    2. B. In time, into, till, for: dormiet in lucem, into the daylight, till broad day, Hor. Ep. 1, 18, 34: statim e somno, quem plerumque in diem extrahunt, lavantur, Tac. G. 22: sermonem in multam noctem produximus, deep into the night, Cic. Rep. Fragm. ap. Arus. Mess. p. 239 Lindem.: in multam noctem luxit, Suet. Tib. 74: si febris in noctem augetur, Cels. 7, 27: dixit in noctem atque etiam nocte illatis lucernis, Plin. Ep. 4, 9, 14: indutias in triginta annos impetraverunt, for thirty years, Liv. 9, 37, 12; 7, 20, 8: nisi id verbum in omne tempus perdidissem, forever, Cic. Fam. 5, 15, 1: ad cenam hominem in hortos invitavit in posterum diem, for the following day, id. Off. 3, 14, 58: audistis auctionem constitutam in mensem Januarium, id. Agr. 1, 2, 4: subito reliquit annum suum seque in annum proximum transtulit, id. Mil. 9, 24: solis defectiones itemque lunae praedicuntur in multos annos, for many years, id. Div. 2, 6, 17: postero die Romani ab sole orto in multum diei stetere in acie, Liv. 27, 2: qui ab matutino tempore duraverunt in occasum, Plin. 2, 31, 31, § 99: seritur (semen lini) a Kalendis Octobribus in ortum aquilae, Col. 2, 10, 17.
      With usque: neque illi didicerunt haec usque in senectutem, Quint. 12, 11, 20: in illum usque diem servati, id. 8, 3, 68: in serum usque patente cubiculo, Suet. Oth. 11: regnum trahat usque in tempora fati, Sil. 11, 392: in posterum (posteritatem) or in futurum, in future, for the future: in praesens, for the present: in perpetuum or in aeternum, forever: sancit in posterum, ne quis, etc., Cic. Cat. 4, 5, 10: res dilata est in posterum, id. Fam. 10, 12, 3: video quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens, at in posteritatem impendeat, id. Cat. 1, 9, 22: id aegre et in praesentia hi passi et in futurum etiam metum ceperunt, Liv. 34, 27, 10; cf.: ingenti omnium et in praesens laetitia et in futurum spe, id. 30, 17, 1: effugis in futurum, Tac. H. 1, 71: quod eum tibi quaestoris in loco constitueras, idcirco tibi amicum in perpetuum fore putasti? Cic. Verr. 2, 1, 30; cf.: oppidum omni periculo in perpetuum liberavit, id. Fam. 13, 4, 2: quae (leges) non in tempus aliquod, sed perpetuae utilitatis causa in aeternum latae sunt, Liv. 34, 6, 4: in tempus, for a while, for a short time, for the occasion (postAug.): sensit miles in tempus conficta, Tac. A. 1, 37: ne urbs sine imperio esset, in tempus deligebatur, qui jus redderet, id. ib. 6, 11: scaena in tempus structa, id. ib. 14, 20.
      So in diem, for the day, to meet the day’s want: nihil ex raptis in diem commeatibus superabat, Liv. 22, 40, 8: rapto in diem frumento, id. 4, 10, 1; but, cum illa fundum emisset in diem, i. e. a fixed day of payment, Nep. Att. 9, 5: in singulos dies, or simply in dies, with comparatives and verbs denoting increase, from day to day, daily: vitium in dies crescit, Vell. 2, 5, 2: in dies singulos breviores litteras ad te mitto, Cic. Att. 5, 7: qui senescat in dies, Liv. 22, 39, 15: in diem, daily: nos in diem vivimus, Cic. Tusc. 5, 11, 33: in diem et horam, Hor. S. 2, 6, 47; and in horas, hourly, id. C. 2, 13, 14; id. S. 2, 7, 10.
    3. C. In other relations, in which an aiming at, an inclining or striving towards a thing, is conceivable, on, about, respecting; towards, against; for, as; in, to; into: id, quod apud Platonem est in philosophos dictum, about the philosophers, Cic. Off. 1, 9, 28: Callimachi epigramma in Ambraciotam Cleombrotum est, id. Tusc. 1, 34, 84; cf.: cum cenaret Simonides apud Scopam cecinissetque id car men, quod in eum scripsisset, etc., id. de Or. 2, 86, 352: quo amore tandem inflammati esse debemus in ejus modi patriam, towards, id. ib. 1, 44, 196: in liberos nostros indulgentia, id. ib. 2, 40, 168: de suis meritis in rem publicam aggressus est dicere, id. Or. 38, 133: ita ad impietatem in deos, in homines adjunxit injuriam, against, id. N. D. 3, 34 fin.: in dominum quaeri, to be examined as a witness against, id. Mil. 22, 60: in eos impetum facere, id. Att. 2, 22, 1: invehi in Thebanos, Nep. Epam. 6, 1; id. Tim. 5, 3: quaecumque est hominis definitio, una in omnes valet, id. Leg. 1, 10, 29: num etiam in deos immortales inauspicatam legem valuisse? Liv. 7, 6, 11: vereor coram in os te laudare amplius, to your face, Ter. Ad. 2, 4, 5: si in me exerciturus (pugnos), quaeso, in parietem ut primum domes, Plaut. Am. 1, 1, 168: in puppim rediere rates, Luc. 3, 545 Burm. (cf.: sic equi dicuntur in frena redire, pulsi in terga recedere, Sulp. ad loc.): Cumis eam vidi: venerat enim in funus: cui funeri ego quoque operam dedi, to the funeral, to take charge of the funeral, Cic. Att. 15, 1, B: se quisque eum optabat, quem fortuna in id certamen legeret, Liv. 21, 42, 2: quodsi in nullius mercedem negotia eant, pauciora fore, Tac. A. 11, 6: haec civitas mulieri redimiculum praebeat, haec in collum, haec in crines, Cic. Verr. 2, 3, 33: Rhegium quondam in praesidium missa legio, Liv. 28, 28; so, datae in praesidium cohortes, Tac. H. 4, 35: hoc idem significat Graecus ille in eam sententiam versus, to this effect or purport, Cic. Div. 2, 10, 25; cf. id. Fam. 9, 15, 4: haec et in eam sententiam cum multa dixisset, id. Att. 2, 22: qui omnia sic exaequaverunt, ut in utramque partem ita paria redderent, uti nulla selectione uterentur, id. Fin. 3, 4, 12: in utramque partem disputat, on both sides, for and against, id. Off. 3, 23, 89: te rogo, me tibi in omnes partes defendendum putes, Vatin. ap. Cic. Fam. 5, 10 fin.: facillime et in optimam partem cognoscuntur adulescentes, qui se ad claros et sapientes viros contulerunt, id. Off. 2, 13, 46: cives Romani servilem in modum cruciati et necati, in the manner of slaves, Cic. Verr. 1, 5, 13; cf.: miserandum in modum milites populi Romani capti, necati sunt, id. Prov. Cons. 3, 5: senior quidam Veiens vaticinantis in modum cecinit, Liv. 5, 15, 4; also: domus et villae in urbium modum aedificatae, Sall. C. 12, 3: perinde ac si in hanc formulam omnia judicia legitima sint, Cic. Rosc. Com. 5, 15: judicium quin acciperet in ea ipsa verba quae Naevius edebat, non recusasse, id. Quint. 20, 63; cf.: senatusconsultum in haec verba factum, Liv. 30, 43, 9: pax data Philippo in has leges est, id. 33, 30: Gallia omnis divisa est in partes tres, Caes. B. G. 1, 1; cf.: quae quidem in confirmationem et reprehensionem dividuntur, Cic. Part. Or. 9, 33: describebat censores binos in singulas civitates, i. e. for or over each state, id. Verr. 2, 2, 53; cf. id. ib. 2, 4, 26: itaque Titurium Tolosae quaternos denarios in singulas vini amphoras portorii nomine exegisse, id. Font. 5, 9: extulit eum plebs sextantibus collatis in capita, a head, for each person, Liv. 2, 33 fin.: Macedonibus treceni nummi in capita statutum est pretium, id. 32, 17, 2; cf.: Thracia in Rhoemetalcen filiuminque liberos Cotyis dividitur (i. e. inter), Tac. A. 2, 67.
      1. 2. Of the object or end in view, regarded also as the motive of action or effect: non te in me illiberalem, sed me in se neglegentem putabit, Cic. Fam. 13, 1, 16: neglegentior in patrem, Just. 32, 3, 1: in quem omnes intenderat curas, Curt. 3, 1, 21: quos ardere in proelia vidi, Verg. A. 2, 347: in bellum ardentes, Manil. 4, 220: nutante in fugam exercitu, Flor. 3, 10, 4: in hanc tam opimam mercedem agite ( = ut eam vobis paretis, Weissenb. ad loc.), Liv. 21, 43, 7: certa praemia, in quorum spem pugnarent, id. 21, 45, 4: in id sors dejecta, id. 21, 42, 2: in id fide accepta, id. 28, 17, 9: in spem pacis solutis animis, id. 6, 11, 5 et saep.: ingrata misero vita ducenda est in hoc, ut, etc., Hor. Epod. 17, 63: nec in hoc adhibetur, ut, etc., Sen. Ep. 16, 3: alius non in hoc, ut offenderet, facit, id. de Ira, 2, 26, 3: in quod tum missi? Just. 38, 3, 4.
        So, like ad, with words expressing affections or inclination of the mind: in obsequium plus aequo pronus, Hor. Ep. 1, 18, 10: paratus in res novas, Tac. H. 4, 32: in utrumque paratus, Verg. A. 2, 61.
      2. 3. Of the result of an act or effort: denique in familiae luctum atque in privignorum funus nupsit, Cic. Clu. 66, 188: paratusque miles, ut ordo agminis in aciem adsisteret, Tac. A. 2, 16: excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum, Verg. A. 6, 42: portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, id. ib. 3, 533: populum in obsequia principum formavit, Just. 3, 2, 9: omnium partium decus in mercedem conruptum erat, Sall. H. 1, 13 Dietsch: commutari ex veris in falsa, Cic. Fat. 9, 17; 9, 18: in sollicitudinem versa fiducia est, Curt. 3, 8, 20.
      3. 4. Esp. in the phrase: in gratiam or in honorem, alicujus, in kindness, to show favor, out of good feeling, to show honor, etc., to any one (first in Liv.; cf. Weissenb. ad Liv. 28, 21, 4; Krebs, Antibarb. p. 562): in gratiam levium sociorum injuriam facere, Liv. 39, 26, 12: pugnaturi in gratiam ducis, id. 28, 21, 4: quorum in gratiam Saguntum deleverat Hannibal, id. 28, 39, 13; cf. id. 35, 2, 6; 26, 6, 16: oratio habita in sexus honorem, Quint. 1, 1, 6: convivium in honorem victoriae, id. 11, 2, 12: in honorem Quadratillae, Plin. Ep. 7, 24, 7: in honorem tuum, Sen. Ep. 20, 7; 79, 2; 92, 1; Vell. 2, 41 al.
      4. 5. In the phrase, in rem esse, to be useful, to avail (cf.: e re esse; opp.: contra rem esse): ut aequom est, quod in rem esse utrique arbitremur, Plaut. Aul. 2, 1, 10: si in rem est Bacchidis, Ter. Hec. 1, 2, 27; 2, 2, 7: hortatur, imperat, quae in rem sunt, Liv. 26, 44, 7: cetera, quae cognosse in rem erat, id. 22, 3, 2; 44, 19, 3: in rem fore credens universos adpellare, Sall. C. 20, 1; cf.: in duas res magnas id usui fore, Liv. 37, 15, 7: in hos usus, Verg. A. 4, 647.
      5. 6. To form adverbial expressions: non nominatim, qui Capuae, sed in universum qui usquam coissent, etc., in general, Liv. 9, 26, 8; cf.: terra etsi aliquanto specie differt, in universum tamen aut silvis horrida aut paludibus foeda, Tac. G. 5: in universum aestimanti, etc., id. ib. 6: aestate in totum, si fieri potest, abstinendum est (Venere), wholly, entirely, Cels. 1, 3 fin.; cf. Col. 2, 1, 2: in plenum dici potest, etc., fully, Plin. 16, 40, 79, § 217: Marii virtutem in majus celebrare, beyond due bounds, Sall. J. 73, 5: aliter se corpus habere atque consuevit, neque in pejus tantum, sed etiam in melius, for the worse, for the better, Cels. 2, 2: in deterius, Tac. A. 14, 43: in mollius, id. ib. 14, 39: quid enim est iracundia in supervacuum tumultuante frigidius? Sen. de Ira, 2, 11: civitas saepta muris neque in barbarum corrupta (v. barbarus), Tac. A. 6, 42; cf.: aucto in barbarum cognomento, id. H. 5, 2: priusquam id sors cerneret, in incertum, ne quid gratia momenti faceret, in utramque provinciam decerni, while the matter was uncertain, Liv. 43, 12, 2: nec puer Iliacā quisquam de gente Latinos In tantum spe tollet avos, so much, Verg. A. 6, 876: in tantum suam felicitatem virtutemque enituisse, Liv. 22, 27, 4; cf.: quaedam (aquae) fervent in tantum, ut non possint esse usui, Sen. Q. N. 3, 24: viri in tantum boni, in quantum humana simplicitas intellegi potest, Vell. 2, 43, 4: quippe pedum digitos, in quantum quaeque secuta est, Traxit, Ov. M. 11, 71: meliore in omnia ingenio animoque quam fortuna usus, in all respects, Vell. 2, 13: ut simul in omnia paremur, Quint. 11, 3, 25: in antecessum dare, beforehand, Sen. Ep. 118.
      6. 7. Sometimes with esse, habere, etc., in is followed by the acc. (constr. pregn.), to indicate a direction, aim, purpose, etc. (but v. Madvig. Gram. § 230, obs. 2, note, who regards these accusatives as originating in errors of pronunciation); so, esse in potestatem alicujus, to come into and remain in one’s power: esse in mentem alicui, to come into and be in one’s mind: esse in conspectum, to appear to and be in sight: esse in usum, to come into use, be used, etc.: quod, qui illam partem urbis tenerent, in eorum potestatem portum futurum intellegebant, Cic. Verr. 2, 5, 38: ut portus in potestatem Locrensium esset, Liv. 24, 1, 13; 2, 14, 4: eam optimam rem publicam esse duco, quae sit in potestatem optimorum, Cic. Leg. 3, 17: neque enim sunt motus in nostram potestatem, Quint. 6, 2, 29: numero mihi in mentem fuit, Plaut. Am. 1, 1, 25; cf.: ecquid in mentem est tibi? id. Bacch. 1, 2, 53: nec prius surrexisse ac militibus in conspectum fuisse, quam, etc., Suet. Aug. 16: quod satis in usum fuit, sublato, ceterum omne incensum est, Liv. 22, 20, 6: ab hospitibus clientibusque suis, ab exteris nationibus, quae in amicitiam populi Romani dicionemque essent, injurias propulsare, Cic. Div. ap. Caecil. 20, 66: adesse in senatum jussit a. d. XIII. Kal. Octobr., id. Phil. 5, 7, 19.
        Less freq. with habere: facito in memoriam habeas tuam majorem filiam mihi te despondisse, call or bring to mind, Plaut. Poen. 5, 4, 108: M. Minucium magistrum equitum, ne quid rei bellicae gereret, prope in custodiam habitum, put in prison, kept in prison, Liv. 22, 25, 6: reliquos in custodiam habitos, Tac. H. 1, 87.
        So rarely with other verbs: pollicetur se provinciam Galliam retenturum in senatus populique Romani potestatem, Cic. Phil. 3, 4, 8.
  3. III. In composition, n regularly becomes assimilated to a foll. l, m, or r, and is changed before the labials into m: illabor, immitto, irrumpo, imbibo, impello.
    As to its meaning, according as it is connected with a verb of rest or motion, it conveys the idea of existence in a place or thing, or of motion, direction, or inclination into or to a place or thing: inesse; inhibere, inferre, impellere, etc. See Hand, Turs. III. pp. 243- 356.

endrŏmĭdātus, a, um, adj., wearing an endromis, Sid. Ep. 2, 2.

endrŏmis, ĭdis, f., = ἐνδρομίς, a coarse woollen cloak in which the heated athletae wrapped themselves after their exercises, Mart. 4, 19; 14, 126; Juv. 3, 102. But afterwards a fine sort worn as an article of luxury: Tyriae, id. 6, 246 Rup.

Endymĭon, ōnis, m., = Ἐνδυμίων,

  1. I. a beautiful youth of Mount Latmos, in Caria, who, on account of his love for Juno, was condemned by Jupiter to perpetual sleep. While in this state Luna fell violently in love with him, Cic. Tusc. 1, 38, 92: Endymionis somnus, i. e. perpetual sleep, id. Fin. 5, 20, 55; Prop. 2, 15, 15 (3, 7, 15 M.); Ov. A. A. 3, 83 al.
    1. B. Transf., a beautiful, beloved youth in gen., Juv. 10, 318; App. M. 1, p. 107.
  2. II. Hence, Endy-mĭōnēus, a, um, adj., of Endymion: sopores, Aus. Idyll. 6, 41.

* ēnĕcātrix, īcis, f. [eneco], a murderess, Tert. adv. Marc. 1, 29 fin.

ē-nĕco or ēnĭco, cŭi (enicavit, Plaut. As. 5, 2, 71), ctum (less freq. enecatum; in the part. enecatus, Plin. 18, 13, 34, § 127; 30, 12, 34, § 108; and, enectus, id. 7, 9, 7, § 47; 26, 15, 90, § 159), 1 (old form of the fut. perf. enicasso, Plaut. Most. 1, 3, 55 and 66), v. a., to kill off, kill completely, to kill, stay (freq. and class., esp. in the transf. signif.; syn.: neco, interficio, interimo, conficio, caedo, occido, concido, trucido, jugulo, obtrunco, etc.).

  1. I. Lit.: puer ambo anguis enicat, Plaut. Am. 5, 1, 67; id. Most. 1, 3, 62; id. Aul. 5, 22; id. Rud. 2, 5, 19; Varr. ap. Non. 81, 12; Plin. 23, 2, 31, § 63 et saep.: cicer, ervum, i. e. to stifle in growth, to destroy, Plin. 18, 17, 44, § 155; cf. Bacchum (i. e. vinum), Luc. 9, 434 (with exurere messes).
  2. II. Transf., in gen., to exhaust utterly, to wear out, destroy: enectus Tantalus siti, Poët. ap. Cic. Tusc. 1, 5, 10 Fischer N. cr.; cf. fame, Plaut. Pers. 2, 5, 17; Cic. Div. 2, 35; Liv. 21, 40 al.: bos est enectus arando, Hor. Ep. 1, 7, 87.
      1. 2. In colloq. lang., to torment, torture, plague to death: aliquem amando, Plaut. Merc. 2, 2, 41: aliquem jurgio, id. ib. 3, 2, 14: aliquem odio, id. As. 5, 2, 71; id. Pers. 1, 1, 49; id. Rud. 4, 3, 7: aliquem rogitando, Ter. Eun. 3, 5, 6; and simply aliquem, Plaut. Most. 3, 1, 120; id. Am. 5, 1, 4.
        Esp. freq.: enicas or enicas me, you kill me, Plaut. Merc. 1, 2, 45; 2, 4, 25; id. Poen. 5, 4, 98; id. Truc. 1, 2, 21; Ter. Ph. 2, 3, 37; 5, 6, 16.
    1. B. Trop.: ea pars animi, quae voluptate alitur, nec inopia enecta nec satietate affluenti, Cic. Div. 1, 29, 61; cf. id. Att. 6, 1, 2.

ēnectus, a, um, Part., from eneco.

ĕnĕma, ătis, n., = ἔνεμα, a clyster, enema, Theod. Prisc. 2, 1.

ĕnergēma, ătis, n., = ἐνέργημα, effect, efficacy (late Lat.), Tert. Praesc. 30; Carn. Christ. 34. In Prudentius written and scanned ĕnergĭma, Apoth. 468.

ĕnergīa, ae, f., = ἐνέργεια, energy, efficiency, Hier. Ep. 50.

ĕnergūmĕnos, i, m., = ἐνεργούμενος, possessed of the devil (pure Lat.: a daemone correptus), Sulp. Sev. Dial. 1, 20, 9; 3, 6, 2.

* ēnervātĭo, ōnis, f. [enervo], a state of weakness, enervation: voluptatis, Arn. 3, p. 105.

ē-nervo, āvi, ātum, 1 (scanned ĕnervans and ĕnervātum in Prud. Cath. 8, 64; contra Symm. 2, 143), v. a. [enervis], to take out the nerves or sinews.

  1. I. Prop. (rare and post-class.): poplites securi, App. M. 8, p. 215: cerebella, Apic. 4, 2; 7, 7: enervatus Melampus, i. e. unmanned, Claud. in Eutr. 1, 315.
  2. II. Transf., in gen., to enervate, weaken, render effeminate (class.; esp. freq. in the part. perf.): non plane me enervavit senectus, Cic. de Sen. 10, 32: corpora animosque, Liv. 23, 18: artus undis, Ov. M. 4, 286: vires, Hor. Epod. 8, 2: animos (citharae), Ov. R. Am. 753: orationem compositione verborum, Cic. Or. 68 fin.; cf.: corpus orationis, Petr. S. 2, 2: incendium belli (with contundere), Cic. Rep. 1, 1.
    Hence, ēnervātus, a, um, P. a., unnerved, weakened, effeminate, weakly, unmanly: enervati atque exsangues, Cic. Sest. 10, 24; cf. id. Att. 2, 14; id. Pis. 33 fin.; 35, 12: philosophus (with mollis and languidus), id. de Or. 1, 52 fin.
    Transf. of inanimate subjects: ratio et oratio (with mollis), id. Tusc. 4, 17, 38; cf.: muliebrisque sententia, id. ib. 2, 6: vita (with ignava), Gell. 19, 12 fin.: felicitas, Sen. Prov. 4 med.

ē-nervis, e, adj. [nervus], nerveless, enervated, weak, effeminate (rare and postAug., for enervatus; cf. enervo): corpus, Petr. poët. 119, 25: homo, Sen. Thyest. 176: compositio (with effeminata), Quint. 9, 4, 142; cf. orator (with solutus), Tac. Or. 18 fin.: et fluxum spectaculum, Plin. Pan. 33, 1; Val. Max. 6, 4, 2; 8, 8 init. al.
Adv.: enervĭter, weakly: blandus, August. cont. Faust. 22, 50.

ēnervus, a, um, adj., = enervis, enervated, weak: enerva et exossa saltatio, App. M. 2, p. 104, 3.

engībăta, um, n., a glass manikin made to move up and down in a vessel of water, the Cartesian imp, Vitr. 10, 12.

Engŏnăsi or Engŏnăsin = Ἐν γόνασι(ν) (upon the knees), the Kneeler, the constellation Hercules; in pure Lat. Nixus and Ingeniculus, Cic. poët. N. D. 2, 42, 108; Manil. 5, 646; Hyg. Astr. 2, 6; 3, 5.
Collat. form, engonasis, Mart. Cap. 8, § 827.

engŏnăton, i, n., a sort of sun-dial, Vitr. 9, 9.

Engŭĭon (also written Engyon), i, n., = Ἐγγύιον,

  1. I. a city in the interior of Sicily, now Gangi Vetere, Sil. 14, 249.
  2. II. Deriv.: Engŭīnus, a, um, adj., of Enguion: civitas, Cic. Verr. 2, 3, 43, § 193; and Enguīni, ōrum, m., its inhabitants, Cic. Verr. 2, 4, 44; 2, 5, 72; Plin. 3, 8, 14, § 91.

ĕnhaemon, i, n., = ἔναιμον (sc. φάρμακον), a styptic medicine, Plin. 12, 17, 38, § 77.

ĕnharmŏnĭcus or ĕnharmŏnĭ-us, v. enarmonius.

ĕnhȳ̆dris, ĭdis, f., = ἐνυδρίς, a water-snake, Plin. 30, 3, 8, § 21; 32, 7, 26, § 82.

ĕnhȳ̆dros (us), i, m., = ἔνυδρος, an unknown gem, Plin. 37, 11, 73, § 190; Sol. 37; 67; Isid. 16, 13, 9.

ēnĭco, āre, v. eneco.

ĕnim, conj. [comp. of ĕ for pronom. stem i, and nam], a demonstrative corroborative particle. (Its position is regularly after the first word, or the first two or more closely connected words in the sentence; only in the comic writers sometimes at the beginning. Put after est in the fourth place: in eo est enim illud, Cic. Off. 1, 20, 67: ab omnibus est enim, etc., id. Deiot. 13, 37; al., see below. Put after quoque: id quoque enim traditur, Liv. 2, 18; 3, 50; 23, 12; 27, 22; 30, 1; 33, 30; 36, 27; but not in Cicero, v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 33, 108, p. 325.
Sometimes it divides an apparent compound: quotus enim quisque, Tac. Or. 26 fin.)

  1. I. To corroborate a preceding assertion, like equidem, certe, vero; hence freq. connected with these particles, esp. with vero (v. under B.), truly, certainly, to be sure, indeed, in fact: Ch. Te uxor aiebat tua Me vocare. St. Ego enim vocari jussi, certainly, I did order you to be called, Plaut. Cas. 2, 4, 2: ornanda est enim dignitas domo, Cic. Off. 1, 39, 139: in his est enim aliqua obscuritas, in fact, indeed, id. Tusc. 1, 32, 78: ille (Dumnorix) enim revocatus resistere ac se manu defendere coepit, in fact, indeed, Caes. B. G. 5, 7, 8: tum M. Metilius, id enim ferendum esse negat, it was really not to be endured, Liv. 22, 25: enim istaec captio est, this is clearly a trick, Plaut. Ep. 5, 2, 36: enim me nominat, positively he mentions my name, id. Trin. 5, 2, 10: enim non ibis nunc vicissim, nisi scio, you shall positively not go, id. Pers. 2, 2, 54; id. Capt. 3, 4, 60; cf. id. Most. 5, 2, 12: Th. Quid tute tecum? Tr. Nihil enim, nothing truly, Plaut. Most. 3, 1, 24; so, nihil enim, Ter. Ad. 4, 5, 22; id. Hec. 5, 4, 10; cf.: enim nihil, Plaut. Bacch. 4, 4, 51: Pa. Quid metuis? Se. Enim ne nosmet perdiderimus uspiam, id. Mil. 2, 5, 19: tua pol refert enim, id. Stich. 4, 2, 36: certe enim hic nescio quis loquitur, id. Am. 1, 1, 175: certe enim, id. ib. 2, 2, 26; id. As. 3, 3, 24; Ter. And. 3, 2, 23.
    So too in ironical or indignant discourse: tu enim repertu’s Philocratem qui superes veriverbio! you indeed! Plaut. Capt. 3, 4, 36: ex his duo sibi putant concedi: neque enim quisquam repugnat, Cic. Ac. 2, 13, 41 Goer.; cf. id. Mil. 3, 8; id. Deiot. 12, 33 sq.; id. Verr. 2, 1, 13; id. Phil. 7, 8; Liv. 7, 32; 34, 7; Hor. Ep. 1, 19, 44 al.: non assequimur. Isti enim videlicet Attici nostri quod volunt, assequuntur, Cic. Brut. 84, 288; so (with videlicet), id. Font. 9, 19; id. Cat. 2, 6, 12: Ca. Faxo haut tantillum dederis verborum mihi. Me. Nempe enim tu, credo, me imprudentem obrepseris, yes, indeed, I believe you are trying to take me in, Plaut. Trin. 1, 2, 23.
    1. B. Strengthened by vero, and combined with it into one word, ĕnimvēro (unlike enim, usually beginning the sentence), yes indeed, yes truly, of a truth, to be sure, certainly, indeed: enimvero Chremes nimis graviter cruciat adulescentulum, Ter. Heaut. 5, 5, 1: enimvero, inquit Crassus, mirari satis non queo, etc., Cic. de Or. 1, 36; Liv. 5, 25; 1, 51 fin.: postridie mane ab eo postulo, ut, etc.: ille enimvero negat, and of a truth, he denies it, Cic. Verr. 2, 4, 66; so, ille enimvero, id. ib. 2, 5, 39; Liv. 3, 35 fin.: hic enimvero, Cic. Verr. 2, 3, 60: enimvero iste, id. ib. 2, 3, 25.
      In corroborating replies (cf. certe, I. A. 2.): Me. Ain vero? So. Aio enimvero, Plaut. Am. 1, 1, 188; cf. id. Pers. 2, 2, 2: Sy. Eho, quaeso, an tu is es? Ch. Is enim vero sum, id. Trin. 4, 2, 145: Al. Tunte abisse hodie hinc negas? Am. Nego enimvero, id. Am. 2, 2, 127; id. As. 3, 3, 98; id. Am. 1, 1, 254: Pa. Incommode hercle. Ch. Immo enimvero infeliciter, Ter. Eun. 2, 3, 37.
      And in ironical or indignant discourse: Da. Ubi voles, arcesse. Si. Bene sane: id enimvero hic nunc abest, that, to be sure, is wanting here as yet, Ter. And. 5, 2, 7; id. Phorm. 3, 1, 1: enimvero ferendum hoc quidem non est, Cic. Verr. 2, 1, 26; Liv. 43, 1; cf. id. 6, 14; 25, 41; 27, 30; 33, 46; 34, 58.
  2. II. Transf.
    1. A. To prove or show the grounds of a preceding assertion, for: haec sunt non nugae; non enim mortualia, Plaut. As. 4, 1, 63: mihi vero omne tempus est ad meos libros vacuum: numquam enim sunt illi occupati, Cic. Rep. 1, 9: quas (geometricas formas) ut vidisset, exclamavisse, ut bono essent animo, videre enim se hominum vestigia, id. ib. 1, 17 et saep.
      In parenthetical sentences: quocirca (dicendum est enim saepius), cum judicaveris, diligere oportet, Cic. Lael. 22, 85; cf. id. Tusc. 2, 24, 58; id. Ac. 2, 7, 22: rumpor et invideo (quid enim non omnia narrem?), etc., Ov. H. 16, 221: di maris et caeli (quid enim nisi vota supersunt?), etc., id. Tr. 1, 2, 1 et saep.
      1. 2. Sometimes the assertion, the reason for which is given, is to be mentally supplied, Cic. Tusc. 5, 9, 26; cf. id. de Or. 2, 6, 24; id. Leg. 2, 7, 17: Am. Qui istuc potis est fieri, quaeso, ut dicis, jam dudum, modo? Al. Quid enim censes? te ut deludam contra? etc., what then do you think? Plaut. Am. 2, 2, 62; cf. Cic. Tusc. 1, 6, 10; Hor. S. 2, 3, 124; Curt. 5, 8; 10, 2 al.
        So the expression: quid enim dicam? commonly ellipt.: quid enim? qs. for what can be objected to the assertion just made? quid enim de T. Tatio Sabino dicam, Liv. 4, 3, 12: quid enim? fortemne possumus dicere eundem illum Torquatum? Cic. Fin. 2, 22, 72; 2, 28, 93; id. Fam. 5, 15, 2; Lucc. ap. Cic. Fam. 5, 14, 2; Hor. S. 1, 1, 7; 2, 3, 132 et saep.
    2. B. To explain a preceding assertion, for instance, namely: Sy. Si futurum est, do tibi operam hanc. Mi. Quomodo? Ut enim, ubi mihi vapulandumst, tu corium sufferas, Plaut. Poen. 4, 2, 33; Sc Metuo maxime. Pa. Quid metuis? Sc. Enim ne nos nosmet perdiderimus, id. Mil. 2, 5, 19: Lu. Di me perdant, si bibi, Si bibere potui. Pa. Qui jam? Lu. Quia enim obsorbui, why because, id. ib. 3, 2, 21; id. Am. 2, 2, 34; id. Capt. 4, 2, 104; id. Cas. 2, 6, 33; Ter. Heaut. 1, 2, 14: quod enim, App. M. 9, p. 228, 16: non igitur videtur nec frumentarius ille Rhodios nec hic aedium venditor celare emptores debuisse. Neque enim id est celare, quicquid reticeas; sed cum, etc., Cic. Off. 3, 13 fin.: antiquissimam sententiam, tum omnium populorum et gentium consensu comprobatam sequor. Duo sunt enim divinandi genera, etc., id. Div. 1, 6, 11; cf. id. de Imp. Pomp. 2, 6. See Hand, Turs. II. p. 374-409.

ĕnimvēro, v. enim, I. B.

Ĕnīpeus (trisyl.), i, m., = Ἐνῖπεύς.

  1. I. A river in Thessaly that flows into the Penēus, Verg. G. 4, 368; Luc. 7, 116; as a river-god, the lover of Tyro, daughter of Salmoneus, and by her the father of Pelias and Neleus, Prop. 1, 13, 21; 3, 19, 13 (4, 18, 13 M.); Ov. M. 6, 116; Hyg. Fab. 157: voc. Enīpeu, Ov. M. 7, 229.
  2. II. A river in Pieria, Liv. 44, 8, 2; 44, 20, 3.
  3. III. A Roman youth, Hor. C. 3, 7, 23.

Ĕnispē, ae, f., a city of Arcadia, Sen. Troad. 844; Stat. Th. 4, 286.

ēnīsus, a, um, Part. and P. a., from enitor.

ē-nītor, -nīsus or -nixus (enixus, of bodily exertion, esp. of childbirth: enisus, of labor for an end, esp. of mental effort, etc., v. infra), 3, v. dep. n. and act.

  1. I. Neutr.
    1. A. To force or work one’s way out; or (more freq.) to force one’s way up, to mount up, climb, ascend.
      1. 1. Lit.: per angustias aditus et ingruentem multitudinem, Tac. A. 16, 5; cf. Liv. 30, 24; 21, 36: dum cohortes in aequum eniterentur, Tac. A. 2, 80 fin.: adeo erat impedita vallis, ut in ascensu, nisi sublevati a suis, primi non facile eniterentur, Caes. B. C. 2, 34, 5; cf. Liv. 2, 65; Ov. M. 2, 64; Hor. C. 3, 3, 10: sol per ardua enisus, Plin. 18, 28, 68, § 264: in editiora, Tac. A. 1, 70: in verticem montis, Curt. 7, 11: enisae legiones in aperta, Tac. A. 1, 65: Vitellius in editiora enisus, id. ib. 1, 70.
        Poet.: viribus eniti quarum assuescant (vites), by whose strength they may mount up, Verg. G. 2, 360: opibus fratris enisus, Tac. A. 14, 28.
      2. 2. Trop.: nihil tam alte natura constituit, quo virtus non posset eniti, Curt. 7, 11, 10.
    2. B. In gen., to exert one’s self, to make an effort, to struggle, strive, sc. to accomplish something.
      With ut: enitare, contendas, efficias, ut, etc., Cic. Fam. 13, 29, 5; so id. Lael. 16, 59; id. Off. 3, 10, 42; id. Rep. 2, 30; id. Att. 9, 15, 4: tantum celeritate navis enisus est, ut, etc., Caes. B. C. 2, 6, 4: ab adulescentia ita se enisum ut ab optimo quoque probaretur, Sall. J. 22, 2; Liv. 42, 46 et saep.
      With ne: illud pugna et enitere, ne, etc., Cic. Fam. 3, 10, 3; so Sall. J. 10 fin.
      Pass. impers.:
      ab eisdem summa ope enisum, ne tale decretum fieret, Sall. J. 25, 2.
      Less commonly with inf.: corrigere mihi gnatum porro enitere, Ter. And. 3, 4, 17 Ruhnk.; so Sall. J. 14, 1; Hor. C. 3, 27, 47; id. A. P. 236.
      Absol.: ego, quod potero, enitar sedulo, Ter. Heaut. 5, 4, 15; Cic. Rep. 6, 24 (twice); Quint. 7, 10, 14 al.; cf.: pro aliquo, Ter. Ph. 3, 1, 11: in aliqua re, Cic. de Or. 2, 72 fin.: ad dicendum, id. ib. 1, 4, 14: quod (acc. respect, v. A. and S. Gr. § 232, 3): quidem certe enitar, Cic. Att. 16, 6, 2; cf. id. ib. 13, 25 fin., Orell. N. cr.
  2. II. Act. (perh. not ante-Aug.).
    1. A. To bring forth, bear children or young: plures enisa partus decessit, Liv. 40, 4: enixa, with acc., Quint. 6 prooem. § 4; Tac. A. 2, 84; 14, 12; Suet. Tib. 4; Verg. A. 3, 391; 8, 44; Ov. M. 1, 670; 3, 344 et saep.
      Absol., Quint. 5, 13, 9; Tac. A. 5, 1; Suet. Calig. 25; id. Ner. 23 al.
    2. B. To climb up, ascend a place: Pyrenaeum et Alpes et immensa viarum spatia aegre, Tac. H. 1, 23 fin.: aggerem, id. A. 2, 20: totum spatium, Col. 2, 2, 27.
      Hence, ēnixus (ēnīsus), a, um, P. a.
    1. A. Strenuous, earnest, zealous: faciebat enixo studio, ne, etc., Liv. 42, 3; cf. opera (with prompta), Frontin. Strat. 2, 5, 30: virtus, Liv. 6, 24 fin.: voluntas, Dig. 31, 1, 77, § 23: enixo studio petere, Val. Max. 8, 15, ext. 1.
      Comp.: opera, Sen. Ben. 6, 17; Plin. 9, 8, 9, § 32.
    2. * B. Ēnixa, that has ceased to bear, Col. 6, 22, 1 Schneid.
      Adv.
        1. a. ēnixe, strenuously, earnestly, zealously: expeto, Plaut. Trin. 3, 2, 26: causam suscipere, Cic. Sest. 16, 38; Caes. B. C. 3, 35 fin.; Liv. 4, 26 fin.; 41; 6, 40; 26, 47: petere, Sen. Ep. 95, 2 et saep.
          Comp., Liv. 29, 1; Suet. Tib. 50; id. Galb. 3: enixius orare, Greg. M. Dial. 4, 38 al.: animum imperatoris enixius deprecari, Amm. 15, 7; App. M. 2, p. 117, 20.
          Sup., Suet. Caes. 5.
        2. * b. ēnixim, the same, Sisenn. ap. Non. 107, 19.
          Note: ēnixus or ēnīsus, a, um, in pass. signif.
      1. 1. Born: quod in luco Martis enixi sunt, Just. 43, 2, 7.
      2. 2. Impers.: ab eisdem illis regis fautoribus summa ope enisum, ne tale decretum fieret, striven to their utmost to prevent, etc., Sall. J. 25, 2.

ē-nĭtĕo, tŭi, 2, v. n., to shine forth, shine out, gleam, brighten (class.).

  1. I. Lit.: fruges enitent, Att. ap. Cic. Tusc. 2, 5; cf.: myrtus floridis ramulis, Cat. 61, 21: campus, Verg. G. 2, 211: caelum, i. e. to become fine again, clear up, Gell. 19, 1, 7: tantum egregio decus enitet ore, Verg. A. 4, 150.
  2. II. Trop., to shine forth, to be eminent, distinguished (a favorite expression of Cicero): quod in eis orationibus, quae Philippicae nominantur, enituerat Demosthenes, Cic. Att. 2, 1, 3; cf. id. Inv. 2, 2, 5; id. de Or. 2, 28 fin.; id. Fl. 7, 17: virtus in bello, id. Mur. 14 fin.; cf. Liv. 1, 42; 4, 3: oratio Crassi, Cic. Brut. 59, 215; Liv. 22, 27.

ē-nĭtesco, -nitŭi, 3, v. inch. n., to shine forth, shine out, become bright (freq. in the post-Aug. per.).

  1. I. Lit.: ut (oculi) in hilaritate enitescant, Quint. 11, 3, 75.
    Poet.: enitescis pulchrior multo (Barine), Hor. C. 2, 8, 6.
  2. II. Trop., to shine forth, become distinguished: sibi novum bellum exoptabat, ubi virtus enitescere posset, Sall. C. 54, 4: gloria, Auct. Her. 4, 44, 57; cf. Gell. 17, 21, 33: facundia, Quint. 10, 5, 14; cf. Tac. Or. 20: utque studiis honestis et eloquentiae gloria enitesceret, id. A. 12, 58: plebs togā (i. e. pacis artibus), id. ib. 11, 7.

ēnixē and ēnixim, advv., v. preced. fin.

1. ēnixus, a, um, Part. and P. a., from enitor.

2. ēnixus, ūs, m. [enitor], a bringing forth, birth, Plin. 7, 6, 5, § 42; 10, 63, 83, § 180; 10, 64, 84, § 183.

ellipsis (en-l-), is, f., = ἔλλειψις, in rhet. lang., an ellipsis (pure Lat. detractio), Quint. 8, 6, 21; cf. id. 1, 5, 40; Schol. Juv. 1, 89.

Enna, Ennaeus, and Ennensis v. Henn-.

Henna, less correctly Enna, ae, f., = Ἕννα,

  1. I. a city of great antiquity in the centre of Sicily, with a famous temple of Ceres: it was from here that Pluto carried off Proserpine; now Castro Giovanni, Mel. 2, 7, 16; Cic. Verr. 2, 4, 48, § 107 sq.; Ov. F. 4, 422; 455; 462; Hyg. F. 146.
  2. II. Derivv.
    1. A. Hennensis (Enn-), e, adj., of or belonging to Henna: Ceres, Cic. Verr. 2, 4, 49, § 107 sq.
      Subst.: Hen-nenses (Enn-), ium, m. plur., the inhabitants of Henna, Cic. Verr. 2, 4, 48, § 106; Liv. 24, 39; Plin. 3, 8, 14, § 91.
    2. B. Hennaeus (Enn-), a, um, adj., of or belonging to Henna, Hennean: moenia, i. e. Henna, Ov. M. 5, 385: virgo rapta, Sil. 14, 245; cf. id. 1, 93.

Ennăĕtēris, ĭdis, f., = ἐνναετηρίς, a period of nine years, Censor. 18, 4.

ennam, etiamne, Paul. ex Fest. p. 76, 2.

Ennĕacrūnos, v. Callirrhoe.

ennĕădĕcăĕtēris, rĭdis, f., = ἐννεακαιδεκαετηρίς, the space of nineteen years, Censor. 18, 3; Ambros. Ep. 10, 84.

ennĕădĭcus, a, um, adj., = ἐννεαδικός, of the number nine (pure Lat. nonarius): anni, Firm. Math. 5, 3.

ennĕaphthongos, on, adj., = ἐννεάφθογγος, nine-toned, producing nine tones or sounds: chelys, Mart. Cap. 1, § 66.

ennĕăphyllon, i, n., = ἐννεάφυλλον, a caustic plant with nine leaves; acc. to Sprengel, Dentaria enneaphylla, Linn.; Plin. 27, 9, 54, § 77.

ennĕas, ădis, f., = ἐννεάς, the number nine, Censor. 14, 14; Mart. Cap. 7, § 741.

Ennĭus, i, m.

  1. I. Q. Ennius, the most celebrated Roman poet of the ante-class. period, the father of Roman epic poetry, born at Rudiae, in Calabria, 515, died 585 A. U. C.; Ter. And. prol. 18; Cic. Brut. 18, 73 sq.; Hor. Ep. 2, 1, 50.
    Cf. respecting him, Teuffel’s Gesch. der Röm. Lit. p. 157 sq., Bernhardy’s Grundriss der Röm. Lit. pp. 188 sq., 360 sq., and the authorities cited by both.
    1. B. Derivv.
      1. 1. Ennĭā-nus, a, um, adj., Ennian: versus, Sen. Ep. 108; cf. Gell. 12, 2, 7: distichon, Mart. Cap. 1, § 42: Neoptolemus, id. 5, 15 fin.: populus, the admirers of Ennius’s poetry, Sen. ap. Gell. 12, 2, 10.
      2. 2. Ennĭānista, ae, m., an imitator of Ennius, Auct. ap. Gell. 8, 5, 3.
  2. II. L. Ennius, a Roman knight, Tac. A. 3, 70.

ennoea, ae, f., = ἔννοια, an idea, notion, one of the aeons of Valentinus, Tert. adv. Val. 7.

ennŏēmătĭcus, a, um, adj., = ἐννοηματικός, intellectual, notional; hence, gram. t. t., indirect: definitio, Cassiod. in Ps. 5, 6.

Ennŏsĭgaeus, i, m., = Ἐννοσίγαιος, the earth-shaker, a surname of Neptune, Juv. 10, 182; Amm. 17, 7 fin.

ē-no, āvi, 1, v. n. and a.

  1. I. Neutr., to swim out, swim away, escape by swimming.
    1. A. Prop. (rare but class.): facile, * Plaut. Rud. 1, 2, 81: e concha, * Cic. Fin. 3, 19, 63: in Erythraeam, Liv. 44, 28; cf.: in terram, id. 33, 41.
    2. B. Poet. transf., of flying, * Lucr. 3, 591; * Verg. A. 6, 16; Sil. 12, 95.
  2. II. Act., to traverse by swimming, i. e. to sail through a place (in post-Aug. poets): orbem fretis, Val. Fl. 5, 316: has valles, Sil. 3, 662.

Ēnōch, m. indecl., a Hebrew patriarch, son of Seth, Aus. Ephem. 4, 42; Isid. Orig. 7, 6, 11; Alcim. Avit. 4, 180.

ēnōdābĭlis, e, adj. [enodo], explicable, Ambros. in Luc. 10, § 147.

ēnōdāte, adv., v. enodo fin.

ē-nōdo, āvi, ātum, 1, v. a., to free from knots.

  1. I. Lit.: vitem, Cato, R. R. 33, 1; 44; Col. 5, 6, 14.
    1. B. Transf.: arcum, i. e. to deprive of the string, to unstring, App. M. 5, p. 172.
  2. II. Trop., of speech, to free from obscurity, i. e. to make plain, to explain, elucidate, unfold, declare (mostly ante-class.; syn.: expedio, extrico, enucleo, expono, interpretor, explano, explico): quod quaero abs te enoda, et qui sis explica, Att. ap. Non. 15, 7; cf. Enn. Pac., Turp., and Varr. ib. 11 sq.: nomina, Cic. N. D. 3, 24, 62: praecepta, id. Inv. 2, 2, 6; id. Leg. 1, 9, 26; Auct. Her. 2, 10 fin.: plerosque juris laqueos, Gell. 13, 10, 1.
    Hence, ēnōdātē, adv. (acc. to II.), clearly, plainly: narrare, Cic. Inv. 1, 21 fin.
    Comp.:
    explicare, id. Fin. 5, 9 fin.
    Sup.:
    expedire, Aug. Conf. 5, 6.

A maximum of 100 entries are shown.