No entries found. Showing closest matches:
† stĭbădĭum, ii, n., = στιβάδιον, a semicircular seat or couch, Plin. Ep. 5, 6, 36; Serv. Verg. A. 1, 698; Sid. Ep. 1, 11 med.; 2, 2 med.; Mart. 14, 87 in lemm.; Inscr. Orell. 2358.
† stĭbĭum, ii, n.; also called stĭbi, is, and stimmi = στίβι, στιμμι, antimony, a sulphuret of antimony, stibium, used by women, in the form of powder, to color their eyebrows and eyelashes black; and in medicine, as an eye-salve, Plin. 33, 6, 33, § 101; 29, 6, 37, § 115; Cels. 6, 6, 6; 6, 6, 8; 6, 6, 12 sq.; Scrib. Comp. 27; 34 al.; Vulg. 4 Reg. 9, 30.
stĭbĭnus, a, um, adj. [stibium], antimonial, of antimony: lapides, Vulg. 1 Par. 29, 2.
* stĭcha, ae, f., = στίχη, a kind of vine (pure Lat. apiana), Plin. 14, 9, 11, § 81.
Stĭchus, i, m.,
- I. the name of a slave, Gai. Inst. 2, 193; 2, 199; 4, 55; Dig. 2, 14, 27, § 7 al.
Hence,
- II. Title of a comedy of Plautus.
Stictē, ēs, f., one of Actœon’s hounds, Ov. M. 3, 217; Hyg. Fab. 181.
* stĭcŭla, ae, f. dim., a kind of grape, Col. 3, 2, 27.
† stigma, ătis, n. (fem. collat. form, acc. stigmam, Petr. 45, 9; 69, 1), = στίγμα, a prick, puncture (post-Aug.).
- I. A mark burned in, a brand impressed upon slaves or others, as a mark of disgrace.
- A. Lit., Petr. 103, 2; 105, 11: inscribere, Sen. Ben. 4, 37, 4: stigmata fugitivo scribere, Quint. 7, 4, 14; Suet. Calig. 27; Plin. 30, 4, 10, § 30: stigmate dignus, Juv. 10, 183; Mart. 10, 56, 6 al.; or as a mark of ownership, Vulg. Gal. 6, 17.
- B. Trop., a mark of disgrace, a stigma, Suet. Caes. 73; Mart. 6, 64, 26; 12, 61, 11.
- II. A cut on the face, made by an unskilful barber, Mart. 11, 84, 13.
† stigmătĭas, ae, m., = στιγματίας.
- I. One who is branded, of a slave, Cic. Off. 2, 7, 25.
- II. Title of a comedy of Nœvius, Varr. L. L. 7, § 107 Müll.; v. Com. Rel. p. 19 Rib.
stigmo, āvi, 1, v. a. [stigma], to brand, stigmatize (late Lat.), Prud. στεφ. 10, 1079.
stigmōsus, a, um, adj. [stigma], full of brand-marks, branded, Petr. 109, 8; Regul. ap. Plin. Ep. 1, 5, 2.
Stilbon, ōnis, m., = Στίλβων (the shining, glittering),
- I. a name of the planet Mercury, Aus. Idyll. 18, 11; Mart. Cap. 8, § 851; Hyg. Astr. 2, 42 fin. (as Greek, Cic. N. D. 2, 20, 53).
- II. One of Actœon’s hounds, Hyg. Fab. 181.
Stilicho (written STELICHO, Inscr. Orell. 4999), ōnis, m., the famous general and father-in-law of the emperor Honorius, celebrated by Claudian in his poem De laudibus Stilichonis; cf. also Oros. 7, 37 sq.
Hence, adj.: Stĭlĭchōnĭus, a, um, of or belonging to Stilicho: virgo, i. e. Maria, daughter of Stilicho and wife of Honorius, Claud. Nupt. Hon. et Mar. 177.
stillĭcĭdĭum (also written stilĭcĭd-; v. Lachm. ad Lucr. p. 33), ii, n. [stilla-cado], a liquid which falls drop by drop, a dripping moisture, stillicide: stillicidium eo quod stillatim cadat, Varr. L. L. 5, § 27 Müll.
- I. In gen. (poet. and in post-Aug. prose): stillicidi casus lapidem cavat, Lucr. 1, 313: grandinis, Sen. Q. N. 4, 3, 2: urinae, Plin. 30, 8, 21, § 66; cf. vesicae, id. 28, 8, 32, § 122: arborum, id. 17, 12, 18, § 89: mellis, Tert. Spect. 27 fin.: raritas nubium stillicidia dispergit, App. de Mundo, p. 61.
- B. Trop.: per stillicidia emittere animam quam semel exhalare, little by little, Sen. Ep. 101, 14.
- II. In partic., falling rain, rain-water falling from the eaves of houses (class.): jura parietum, luminum, stillicidiorum, Cic. de Or. 1, 38, 173; id. Or. 21, 79; id. Top. 5, 27; Vitr. 2, 1; Dig. 8, 6, 8; 8, 2, 20; Pall. Aug. 8, 2.
stilla, ae, f. [dim. of stĭria; cf. Fest. s. v. stiricipium, p. 345 Müll.; Corss. 1, p. 518], a drop (a dense, viscous, gummy, fatty drop; whereas gutta is a natural, liquid drop: gutta imbrium est, stilla olei vel aceti, Suet. Fragm. p. 319, 27 Roth).
- I. Lit. (rare but class.): stilla muriae, * Cic. Fin. 3, 14, 45; Plin. 29, 4, 21, § 70: sicca et sine stillis arbor, Vitr. 2, 9, 3; Serv. Verg. A. 3, 366: olei, App. M. 5, p. 169: stilla saeva (arborum), Plin. 17, 12, 19, § 92.
- II. Transf., a drop, i. e. a small quantity (post-Aug.): olei, Mart. 12, 70, 3.
Trop.: pauculae temporum, a very little, a moment Aug. Ep. 140.
- III. In later Lat. = gutta, stillae pluviae, Vulg. Job, 36, 27: roris, id. ib. 38, 28: pluviarum, id. Jer. 3, 3.
stillanter, adv. [stillo], drop by drop, Ambros. Ep. 41, 14.
stillārĭum, ii, n. [stilla], an added drop, a trifling addition, Sen. Ep. 97, 2.
* stillātīcĭus, a, um, adj. [stillo], dropping, dripping, stillatitious: resina, Plin. 16, 11, 22, § 54.
* stillātim, adv. [stilla], by drops, drop by drop: stillatim cadere, Varr. L. L. 5, § 27 Müll.
stillātĭo, ōnis, f. [stillo], a dropping down, falling in drops (late Lat.): pluviae, Hier. in Mich. 1, 2, 6.
stillātīvus, a, um, adj. [stillo], dropping, dripping (late Lat.): mel, Plin. Val. 1, 18.
stillo, āvi, ātum, 1, v. n. and a [stilla].
- I. Neutr., to drop, drip, trickle, distil (mostly poet.; syn. roro).
- A. Lit.: vas, unde stillet lente aqua, Varr. R. R. 1, 41, 2: gutta (dulcedinis) in cor, Lucr. 4, 1060: umorem, quasi igni cera super calido tabescens multa liquescat, id. 6, 515: cruor ferro, Prop. 2, 8, 26 (2, 8 b, 26 (10)): unguenta capillo, Tib. 1, 7, 51: de viridi ilice mella, Ov. M. 1, 112: ros, id. ib. 11, 57: hammoniaci lacrima stillat m harenis, Plin. 12, 23, 49, § 107.
- B. Transf., of things which drop or drop with a liquid: saxa guttis manantibu’ stillent, Lucr. 6, 943’ paenula multo nimbo, Juv. 5, 79: coma Syrio rore, Tib. 3, 4, 28: sanguine sidera, Ov. Am. 1, 8, 11; cf.’ arbor sanguineis roribus, Luc. 7, 837; Sen. Thyest 1061
Without abl.: umida saxa, super viridi stillantia musco, Lucr. 5, 951: ille, qui stillantem prae se pugionem tulit, * Cic. Phil. 2, 12, 30: uva, Mart. 10, 56, 5; Vulg. Job, 16, 21.
- C. Trop.: stillantes voces, words that ooze out drop by drop, Calp. Ecl. 6, 23; cf.: orationem stillare, Sen. Ep. 40, 3: plumis stillare diem, to be full, to abound in, Stat. Th. 3, 537.
- II. Act., to cause to drop, let fall in drops, to drop, distil: stillabit amicis Ex oculis rorem, * Hor. A. P. 429: coctam caepam cum adipe anserino, Plin. 20, 5, 20, § 40: stillata De ramis electra, dropped, distilled, Ov. M. 2, 364: stillata cortice myrrha, id. ib. 10, 501; acre malum stillans ocellus, Juv. 6, 109.
- B. Trop., to drop, instil: cum facilem stillavit in aurem Exiguum de veneno, Juv. 3, 123.
* 1. stĭlo, āvi, 1, v. n. [stilus, I.], to get stalks, Col. 4, 33, 3.
2. Stĭlo, ōnis, m., a surname of L. Aelius Praeconinus, Plin. 33, 1, 7, § 29; Suet. Gram. 3; cf. v. Hensde, Disquis. de L. Aelio Stilone; and Ritschl, Parerga, p. 239.
Stilpo or Stilpon, ōnis, m., = Στίλπων.
- I. A proper name, Ter. ap. Cic. Or. 47, 157.
- II. Esp., a philosopher of Megara, Cic. Fat. 5, 10; id. Ac. 2, 24, 75; Sen. Ep. 9, 1.
† stĭlus (not stylus), i, m. [for stiglus; Gr. στίζω, to stick, puncture; στίγμα, mark, point; Sanscr. tig, to be sharp; tigmas, sharp; cf. Engl. stick, sting; Lat. stimulus; not connected with στῦλος].
- I. In gen., a stake, pale: extra vallum stili caeci, concealed stakes, Auct. B. Afr. 31, 5; cf. Sil. 10, 415 (for which stimuli, Caes. B. G. 7, 73 fin.): ligneus, Amm. 23, 4, 5; 15, 10, 5.
In agriculture, a pointed instrument for freeing plants from worms or from shoots which grow too rankly, etc., Col. 11, 3, 53; Pall. Mart. 10, 20.
Of the stem or stalk of many plants (e. g. of the asparagus), Col. 11, 3, 46; 11, 3, 58; 5, 10, 13; 5, 10, 21.
- II. In partic.
- A. A style used by the Romans for writing on waxen tablets (pointed, and usually made of iron): effer cito stilum, ceram et tabellas et linum, Plaut. Bacch. 4, 4, 64; cf. id. ib. 4, 4, 76; 4, 9, 73; Quint. 1, 1, 27: cum otiosus stilum prehenderat, flaccebat oratio, Cic. Brut. 24, 93: orationes paene Attico stilo scriptae, with an Attic pen, id. ib. 45, 167; so, (comoediae quaedam) resipiant stilum Plautinum, Gell. 3, 3, 13.
And with reference to the ecenomical use, in a double sense, Cic. de Or. 2, 23, 96.
Writing on wax was erased with the broad upper end of the style; hence the phrase stilum vertere, for to erase what one has written, Cic. Verr. 2, 2, 41, § 101: saepe stilum vertas, iterum quae digna legi sint, Scripturus, Hor. S. 1, 10, 73.
But cf.: et mihi vertenti stilum in Gallias, i. e. turning to write of, Amm. 29, 3, 1.
Comically: stilis me totum usque ulmeis conscribito, i. e. with elm switches, Plaut. Ps. 1, 5, 131 (cf. conscribo).
- B. Transf.
- 1. = scriptio and scriptura, a setting down in writing, composing, composition; the practice of composing; manner of writing, mode of composition: stilus optimus et praestantissimus dicendi effector ac magister, Cic. de Or. 1, 33, 150; 1, 60, 257; cf. id. ib. 3, 49, 190; Quint. 1, 9, 2; cf.: multus stilus et assidua lectio, id. 10, 7, 4: stilus exercitatus, i. e. a practised pen, Cic. Or. 44, 150: tardior stilus cogitationem moratur, Quint. 1, 1, 28: neglegens, id. 2, 4, 13: multus, id. 10, 1, 1: tardus, id. 10, 3, 5: rudis et confusus, id. 1, 1, 28: fidelis, id. 10, 7, 7: stilo incumbere, Plin. Ep. 7, 29, 9: aliquid stilo prosequi, id. ib. 1, 8, 8; 2, 3, 3: signare stilo, Vell. 1, 16, 1: non ita dissimili sunt argumento, sed tamen Dissimili oratione sunt factae ac stilo, in speech and writing, Ter. And. prol. 12 (for which: oratione et scripturā, id. Phorm. prol. 5); cf.: unus sonus est totius orationis et idem stilus, the same tone and the same style of composition run through the whole speech, Cic. Brut. 26, 100: artifex stilus, an artistic style, id. ib. 25, 96: familiares opes velut supremo distribuens stilo, i. e. by his last will, Amm. 25, 3, 21.
- 2. A manner of speaking, mode of expression, style in speaking (post-Aug. and very rare; not as early as Quint.; in class. Lat. sermo, oratio, dictio, dicendi modus, ars, genus or forma): stilus pressus demissusque, Plin. Ep. 1, 8, 5: pugnax et quasi bellatorins, id. ib. 7, 9, 7: laetior, id. ib. 3, 18, 10; cf.: diligentis stili anxietas, Tac. Or. 39: (Octavius) tragoediam magno impetu exorsus, non succedente stilo, abolevit, Suet. Aug. 85: affectatione obscurabat stilum, id. Tib. 70: stili dicendi duo sunt: unus est maturus et gravis, alter ardens erectus et infensus, etc., Macr. S. 5, 1; 6, 3.
- * 3. A decision, verdict, opinion, App. M. 10, p. 242, 20.
stimmi, v. stibium.
Stĭmŭla (Sĭmĭla, Liv. 39, 12), ae, f. [stimulus], the goddess who pricks on, excites, stimulates to action or pleasure, Aug. Civ Del, 4, 11; 4, 16; perh. for Semele, Ov. F. 6, 503; Schol. Juv. 2, 3; cf. Müller, Etrusk. 2, 77.
stĭmŭlātĭo, ōnis, f. [stimulo], a pricking on, incitement, stimulation (post-Aug.): ingens, Plin. 35, 2, 2, § 7: privata cuique, Tac. H. 1, 90 fin.
stĭmŭlātor, ōris, m. [stimulo], a pricker-on, instigator, stimulator, Claud. ap. Ruf. 2, 501; Mamert. Grat. Act. ad Iul. 5 (in Cic. Dom. 5, 11, Orell. and B. and K. read instimulator); Vulg. Jer. 46, 20.
stĭmŭlātrix, īcis, f. [stimulator], she that pricks on, instigates, or stimulates, Plaut. Most. 1, 3, 46; 1, 3, 62.
* stĭmŭlĕus, a, um, adj. [stimulus], consisting of prickles or goads: supplicium, Plaut. Mil. 2, 6, 31.
stĭmŭlo, āvi, ātum, 1, v. a. [stimulus], to prick with a goad, to prick or goad on, to urge on (syn. pungo).
- I. Lit. (post-Aug. and rare): quadrijugos flagello, Sil. 4, 439: equos calcaribus, Val. Max. 3, 2, 9; for which, poet. transf.: turbatos currus, Luc. 7, 570; Sil. 16, 367: aries stimulatus, Col. 7, 3, 5.
- II. Trop., to goad, torment, vex, trouble, disquiet, disturb (class. and freq.; syn. agito): jactor, crucior, agitor, stimulor, vorsor in amoris rota miser, Plaut. Cist. 2, 1, 4: hunc sibi ex animo scrupulum, qui se dies noctesque stimulat ac pungit, ut evellatis, postulat, Cic. Rosc. Am. 2, 6: larvae stimulant virum, Plaut. Capt. 3, 4, 66: te conscientiae stimulant maleficiorum tuorum, Cic. Par. 2, 18: me nunc et congressus hujus (Caesaris) stimulat, id. Att. 9, 15, 2: me haec solitudo minus stimulat quam ista celebritas, id. ib. 12, 13, 1: consulem cura de minore filio stimulabat, Liv. 44, 44: stimulatus furenti rabie, Cat. 63, 4: curis animum stimulantibus, Claud. in Ruf. 2, 326.
- B. In gen., to rouse up, set in motion; to spur on, incite, stimulate to any action (syn. cieo, excio).
- (α) With simple acc.: Phrygio stimulat numero cava tibia mentes, Lucr. 2, 620: aliquem, Liv. 3, 68, 10: avita gloria animum stimulabat, id. 1, 22, 2: irā stimulante animos, id. 1, 12, 1; 30, 11: cupido animum stimulabat, Curt. 4, 7, 8; 6, 5, 19: stimulata pellicis irā, Ov. M. 4, 235.
With inanim. objects: jurgia praecipue vino stimulata, Ov. A. A. 1, 591: Persicorum sucus sitim stimulat, Plin. 23, 7, 67, § 132; so, venerem, id. 20, 5, 15, § 32; cf. conceptus, id. 2, 8, 6, § 38: fugam hostium, id. 9, 8, 9, § 32: iras functas, to revive, arouse, Stat. Th. 12, 437.
- (β) With ad: ad alicujus salutem defendendam stimulari atque excitari, Cic. Planc. 28, 69: ad perturbandam rempublicam, Sall. C. 18, 4: ad arma, Liv. 1, 23, 7: ad iram, Tac. H. 2, 44.
- (γ) With in: injuriae dolor in Tarquinium eos stimulabat, Liv. 1, 40, 4: animos eorum irā in hostes stimulando, id. 21, 11, 3; cf. in a mixed construction: ad iram saepius quam in formidinem stimulabantur, Tac. H. 2, 44 fin.
- (δ) With ut or ne: vetus nostra simultas antea stimulabat me, ut caverem, etc., Cic. Fam. 3, 12, 4: rubore stimulabantur, ne clientulorum loco numerarentur, Tac. Or. 37; Curt. 7, 7, 26.
(ε) Poet., with inf.: festinare fugam … iterum stimulat, Verg. A. 4, 576: stimulante metu fati praenoscere cursus, Luc. 6, 423: juvencos jactare accensis stimulavi cornibus ignes, Sil. 12, 504.
(ζ) Absol.: stimulante fame, Ov. Tr. 1, 6, 9: stimulante conscientiā, Curt. 5, 11, 7: metu stimulante, id. 7, 7, 26.
stĭmŭlōsus, a, um, adj. [stimulus], full of incentives, stimulative (post-class.): desiderium Venereae voluptatis, Cael. Aur. Tard. 5, 9; id. Acut. 2, 14; 3, 18.
stĭmŭlus, i, m. [for stig-mulus, from the root stig; Gr. στίζω; v. stilus].
- I. A goad for driving cattle, slaves, etc. (class., esp. in the trop. sense).
- A. Lit.: jam lora teneo, jam stimulum in manu: Agite equi, etc., Plaut. Men. 5, 2, 112: parce, puer, stimulis, et fortius utere loris, Ov. M. 2, 127: aut stimulo tardos increpuisse boves, Tib. 1, 1, 30 (12); cf. Ov. M. 14, 647: ita te forabunt patibulatum per vias Stimulis, Plaut. Ps. 1, 1, 54: aliquem stimulo fodere, id. Curc. 1, 2, 40: dum te stimulis fodiam, Cic. Phil. 2, 34, 86: numquam stimulo lacessat juvencum, Col. 2, 2, 26.
As a term of abuse of slaves: stimulorum seges, Plaut. Aul. 1, 1, 6; cf. id. Cas. 2, 8, 11: stimulorum tritor, id. Pers. 5, 2, 17.
Prov.: si stimulos pugnis caedis, manibus plus dolet, i. e. an evil is aggravated by foolish opposition, Plaut. Truc. 4, 2, 55; cf.: advorsum stimulum calces, kick against the pricks, Ter. Phorm. 1, 2, 28.
- B. Trop., a goad (as in Engl., either that which vexes, irritates, torments, or, more freq., that which spurs on, incites, stimulates).
- 1. A sting, torment, pang: mens sibi conscia factis … adhibet stimulos torretque flagellis, Lucr. 3, 1019; cf.: subesse caecum aliquem cordi stimulum, id. 3, 874: ne illa stimulum longum habet, quae usque illinc cor pungit meum, Plaut. Truc. 4, 3, 79: stimulos doloris contemnere, Cic. Tusc. 2, 27, 66; cf.: (res malae) lacerant, vexant, stimulos admovent, etc., id. ib. 3, 16, 35: stimulos in pectore caecos Condidit, Ov. M. 1, 726.
- 2. A spur, incentive, incitement, stimulus: animum gloriae stimulis concitare, Cic. Arch. 11, 29: quidam industriae ac laboris (with illecebrae libidinum), id. Cael. 5, 12: quot stimulos admoverit homini victoriae studioso, id. Sest. 5, 12; cf.: defendendi Vatinii, id. Fam. 1, 9, 19: omnia pro stimulis facibusque ciboque furoris Accipit, Ov. M. 6, 480: ardet, et injusti stimulis agitatur amoris, id. F. 2, 779: non hostili modo odio sed amoris etiam stimulis, Liv. 30, 14, 1: ad hanc voluntatem ipsius naturae stimulis incitamur, Cic. Rep. 1, 2, 3: ad dicendum etiam pudor stimulos habet, Quint. 10, 7, 16: agrariae legis tribuniciis stimulis plebs furebat, Liv. 2, 54; cf.: acriores quippe aeris alieni stimulos esse, id. 6, 11: subdere stimulos animo, id. 6, 34: in aliquem stimulis accendi, Tac. H. 3, 45; cf.: suis stimulis excitos Moesiae duces, id. ib. 3, 53: secundae res acrioribus stimulis animos explorant, id. ib. 1, 15: acres Subjectat lasso stimulos, Hor. S. 2, 7, 94: stimulos sub pectore vertit Apollo, Verg. A. 6, 101: movere acres stimulos irarum, Luc. 2, 324: accensae stimulis majoribus irae, Stat. Th. 11, 497: dare stimulos laudum, id. Achill. 1, 203.
- II. In milit. lang., a pointed stake concealed beneath the surface of the ground, to repel hostile troops (syn.: sudes, stipes), Caes. B. G. 7, 73 fin.: se stimulis induere, id. ib. 7, 82.
stinguo, ĕre, v. a. [cf. stig; Gr. στίζω; cf. also Germ. ersticken], to quench, extinguish (poet. and very rare, for the usu. extinguo): ut cernere possis Evanescere paulatim stinguique colorem, Lucr. 2, 828: ignes stingui, id. 1, 666; so, stinguuntur radii (solis), Cic. poët. Fragm. ap. Prisc. p. 882: stinguens praeclara insignia caeli, id. ib.: ardorem membris, Lucr. 4, 1098.
stipa, v. stuppa.
† stuppa (less correctly stūpa, stī-pa), ae, f., = στύππη (στύπη), the coarse part of flax, tow, hards, oakum, Plin. 19, 1, 3, § 17; Varr. ap. Gell. 17, 3, 4; Lucr. 6, 880; Caes. B. C. 3, 101; Liv. 21, 8, 10; Verg. A. 5, 682; Pers. 5, 135; cf. Fest. p. 317 Müll.
stīpātio, ōnis, f. [stipo], a crowd pressing around any one, a suite, retinue, train.
- I. Lit.: latrones dicti ab latere, qui circum latera erant regi, quos postea a stipatione stipatores appellarunt, Varr. L. L. 7, § 52 Müll. fin.: concursatio, stipatio, greges hominum perditorum, * Cic. Sull. 23, 66; cf. Sen. Q. N. 5, 3, 3; Plin. Ep. 4, 16, 1; Auct. Pan. ad Maxim. et Const. 8 fin.
Of geese swarming together, Plin. 10, 22, 27, § 53.
- * II. Trop., a crowd, throng: aggressionum et enthymematum stipatio, Quint. 5, 14, 27.
stīpātor, ōris, m. [stipo; prop. one that presses upon, crowds about another; hence], an attendant of a nobleman; in plur., attendants, train, suite, retinue, bodyguard, etc. (class.; used by the Romans in a bad sense; cf. satelles): latrones dicti ab latere, qui circum latera erant regi, quos postea a stipatione stipatores appellarunt, Varr. L. L. 7, § 52 Müll.: Alexander Pheraeus praemittebat de stipatoribus suis, qui scrutarentur arculas muliebres, Cic. Off. 2, 7, 25; of a royal train, Hor. S. 1, 3, 138; Sen. Clem. 1, 13, 1; Tac. A. 4, 25; 11, 16; Just. 13, 4 al.: stipatores corporis, Cic. Agr. 2, 13, 32: Venerii, id. Verr. 2, 3, 26, § 65; cf.: Catilina omnium flagitiorum atque facinorum circum se, tamquam stipatorum, catervas habebat, Sall. C. 14, 1.
stipātrix, trīcis, adj. f. [stipator], attendant upon, thronging in attendance: turmae stipatrices, Ambros. Hexaëm. 5, 16, 53.
stīpātus, a, um, Part. and P. a. of stipo.
stīpo, āvi, ātum, 1, v. a. [στέφω, to surround, crowd upon, στέμμα, στέφανος; cf.: stipator, stipulor], to crowd or press together, to compress (class.; esp. of personal objects, and in part. perf.; cf.: comprimo, compono).
- I. Lit.: qui acceperant majorem numerum (assium), non in arcā ponebant, sed in aliquā cellā stipabant, id est componebant, quo minus loci occuparet, Varr. L. L. 5, § 182 Müll.: ingens argentum, Verg. A. 3, 465: apes mella Stipant, id. G. 4, 164; id. A. 1, 433: materies stipata, Lucr. 1, 345: nec tamen undique corporea stipata tenentur omnia naturā, id. 1, 329; cf. id. 2, 294; 1, 611; 1, 664: Graeci stipati, quini in lectulis, saepe plures, Cic. Pis. 27, 67: velut stipata phalanx, Liv. 33, 18: ita in arto stipatae erant naves, ut, etc., id. 26, 39: fratrum stipata cohors, Verg. A. 10, 328.
Poet.: stipare Platona Menandro, i. e. to pack up together the works of Plato, Menander, etc., Hor. S. 2, 3, 11: custodum gregibus circa seu stipat euntem, closely surrounds her with, Prop. 3, 8 (4, 7), 13; cf. mid.: cuncta praecipiti stipantur saecula cursu, throng, crowd, Claud. Rapt. Pros. 2, 311.
- II. Transf., to press, cram, stuff, or fill full of any thing: ut pontes calonibus et impedimentis stipatos reperit, Suet. Calig. 51: hos (poëtas) ediscit et hos arcto stipata theatro Spectat Roma, Hor. Ep. 2, 1, 60; cf.: curia cum patribus fuerit stipata, Ov. P. 3, 1, 143: multo Patrum stipatur curia coetu, Sil. 11, 503: recessus equi, Petr. 89: tribunal, Plin. Ep. 6, 33, 4: calathos prunis, Col. 10, 405: nucein sulfure, Flor. 3, 19: calceum, Tert. Virg. Vel. 12: tectum omne, App. M. 3, p. 130, 13.
- B. With a personal object, of a dense crowd, to surround, encompass, environ, attend, accompany, etc. (syn.: comitor, prosequor): Catilina stipatus choro juventutis, vallatus indicibus atque sicariis, Cic. Mur. 24, 49: qui stipatus semper sicariis, saeptus armatis, munitus indicibus fuit, id. Sest. 44, 95: stipati gregibus amicorum, id. Att. 1, 18, 1; cf. id. Mil. 1, 1: telis stipati, id. Phil. 5, 6, 17: qui senatum stiparit armatis, id. ib. 3, 12, 31: stipatus lictoribus, id. Verr. 2, 4, 40, § 86: senectus stipata studiis juventutis, id. Sen. 9, 28: comitum turba est stipata suarum, Ov. M. 3, 186: juventus stipat ducem, Val. Fl. 7, 557; Plin. Pan. 23; Capitol. Max. et Balb. 13.
Absol.: magnă stipante catervă, Verg. A. 4, 136; Liv. 42, 39: huc coetus ministrūm stipantur, Stat. S. 3, 1, 87.
Hence, * stīpātus, a, um, P. a., begirt, surrounded: ab omni ordine, sexu, aetate stipatissimus, Sid. Ep. 3, 2.
* stī̆pendĭālis, e, adj. [stipendium], of or belonging to tribute: foedere stĭpendiali. by which one engages to pay tribute, Sid. Ep. 8, 9.
stī̆pendĭārĭus, a, um, adj. [stipendium].
- I. Of or belonging to tribute, liable to impost or contribution, tributary (of imposts payable in money; whereas vectigalis denotes those payable in kind; the former was held to be the most humiliating; cf. Liv. 37, 55 fin.): civitas, Caes. B. G. 1, 30; Liv. 38, 39; 28, 25, 9: Aedui, Caes. B. G. 1, 36: oppidum, Plin. 5, 4, 4, § 29: provincia, Flor. 2, 17: vectigal, i. e. a fixed yearly impost or contribution in money, Cic. Verr. 2, 3, 6, § 12: praedia, Gai. Inst. 2, 21.
Plur. subst.: stī̆pen-dĭārĭi, ōrum, m., tributaries (in money; whereas vectigales in kind): socii stipendiariique populi Romani, Cic. Div. in Caecil. 3, 7; id. Balb. 9, 24; id. Leg. 3, 18, 41; Caes. B. G. 7, 10; (opp. vectigales) Cic. Verr. 2, 4, 60, § 134; id. Prov. Cons. 5, 10; cf. Liv. 24, 47; 37, 55 fin.
Sing.: vectigalis stipendiariusque et servus populi Romani (Hannibal), Liv. 21, 41, 7.
- II. In milit. lang., receiving pay, serving for pay, stipendiary: (Romani) postquam stipendiarii facti sunt, Liv. 8, 8, 3: cohortes, Auct. B. Afr. 43.
stīpendĭor, ātus, 1, v. dep. n. [id.], to receive pay, to serve for pay (very rare): regi eorum peditum sexcenta M. stipendiantur, Plin. 6, 19, 22, § 68.
Transf.: (infantes Pontici) butyro stipendiati, serving for butter, getting butter for pay, i. e. for their maintenance, Tert. adv. Marc. 3, 13.
* stīpendĭōsus, a, um, adj. [stipendium], belonging to military service: milites (opp. tirones), soldiers in the very service, Veg. 1, 18.
stīpendĭum, ii, n. [contr. from stipipendium, from stips-pendo].
- I. In publicists’ lang., a tax, impost, tribute, contribution (payable in money; whereas vectigal in kind; the former being regarded as the more humiliating; v. stipendiarius, I.): Poeni stipendia pendunt, Enn. ap. Varr. L. L. 5, § 182 Müll. (Ann. v. 269 Vahl.); so, pendere, Caes. B. G. 1, 44; 5, 27; Sall. C. 20, 7; Liv. 2, 9; 21, 10: conferre, id. 33, 42: solvere, id. 39, 7: imponere victis, Caes. B. G. 1, 44; 7, 54: stipendio liberare aliquem, id. 5, 27: de stipendio recusare, id. ib. 1, 44: stipendi spem facere, Liv. 28, 25, 9.
- B. Transf.
- 1. In gen., tribute, dues (poet. and in post-Aug. prose): indomito nec dira ferens stipendia tauro (sc. Minotauro), Cat. 64, 173: quae finis aut quod me manet stipendium? penalty, Hor. Epod. 17, 36: alii tamen obscuriores (scriptores) aliquod stipendium nostro studio contulerunt, contribution, Col. 1, 1, 10.
- 2. Income, subsistence, salary: iis, ut adsiduae templi antistites essent, stipendium de publico statuit, Liv. 1, 20, 3.
- II. In milit. lang., pay, stipend in full: stipendium militare, Liv. 4, 60, 5; Plin. 33, 3, 13, § 45; commonly stipendium alone: militis stipendia ideo, quod eam stipem pendebant, Varr. L. L. 5, § 182 Müll.; cf. Plin. 33, 3, 13, § 43; Liv. 4, 59 and 60: cum stipendium ab legionibus flagitaretur, Caes. B. C. 1, 87: numerare militibus, Cic. Pis. 36, 88: persolvere, id. Att. 5, 14, 1: dare, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 26; Liv. 2, 12; 5, 12; cf.: dare pecuniam in stipendium, Caes. B. C. 1, 23; Liv. 27, 9 fin.: accipere, id. 5, 4: stipendio afficere exercitum, Cic. Balb. 27, 61: augere, Caes. B. C. 3, 110: fraudare, id. ib. 3, 59: stipendium duum mensium, Curt. 5, 1, 45: dum in calamitosis stipendiis versaretur, might get pay by the misfortunes of others, Amm. 19, 12, 2.
- B. Transf., military service (mostly in plur.): merere stipendia, Cic. Mur. 5, 12: stipendia merere (mereri), to perform military service, to serve, id. Cael. 5, 11; id. de Or. 2, 64, 258; also, facere, Sall. J. 63, 3; Liv. 3, 27; 5, 7; 42, 34 al.; cf.: opulenta ac ditia facere, id. 21, 43: emereri, to complete the time of service, to serve out one’s time, id. 25, 6; Cic. Sen. 14, 49; Sall. J. 84, 2; Liv. 3, 57; Val. Max. 6, 1, 10; v. emereo, II.: auxiliaria stipendia mereri, Tac. A. 2, 52: numerare, Liv. 4, 58: enumerare, id. 3, 58: qui (milites) jam stipendiis confecti erant, Cic. Imp. Pomp. 9, 26; cf.: stipendiis exhausti, Liv. 27, 9: adulescentuli statim castrensibus stipendiis imbuebantur, Plin. Ep. 8, 14, 5.
Sing.: homo nullius stipendii, Sall. J. 85, 10: exercitui dare, id. H. 2, 96, 6 Dietsch: sextus decimus stipendii annus, Tac. A. 1, 17.
- 2. In partic., military service of a year, a year’s service, a campaign: si in singulis stipendiis is ad hostes exuvias dabit, Plaut. Ep. 1, 1, 36: quod tricena aut quadragena stipendia senes tolerent, Tac. A. 1, 17: vicena stipendia meritis, id. ib. 1, 36: stipendia sua numerari jubebant, Just. 12, 11, 4: qui eorum minime multa stipendia haberet, Liv. 31, 8 fin.
Sing.: (juventus) octavo jam stipendio functa, Hirt. B. G. 8, 8, 2; cf. with both numbers together: secundo stipendio dextram manum perdidit, stipendiis duobus ter et vicies vulneratus est, Plin. 7, 28, 29 § 104.
- C. Trop., in gen., service (very rare): functus omnibus humanae vitae stipendiis, i. e. duties, Sen. Ep. 93, 4: tamquam emeritis stipendiis libidinis, Cic. Sen. 14, 49: plurium velut emeritis annorum stipendiis, Col. 3, 6, 4: rex cui (Hercules) duodecim stipendia debebat, services, labors, Just. 2, 4, 18.
stīpĕs, ĭtis (collat. form stips, stīpis, Petr. 43, 5), m. [root stip-, = Gr. στεφ-; v. stipo; Sanscr. sthapa-jami, to cause to stand, to fix, place; cf. stipula].
- I. Lit., a log, stock, post, trunk of a tree, etc. (class.; syn.: palus, sudes), Cat. 64, 289; Caes. B. G. 7, 73; id. B. C. 1, 27; Tib. 1, 1, 11 (21); Prop. 4 (5), 2, 18; Ov. M. 8, 451; id. F. 2, 642; 5, 506; Verg. A. 7, 524; Curt. 8, 10, 30; 4, 3, 10: deligare ad stipitem, to a stake, Suet. Ner. 29.
As a term of contempt, like our log, stock, post, of a stupid person: in me quidvis harum rerum convenit, Quae sunt dicta in stultum, caudex, stipes, asinus, plumbeus, Ter. Heaut. 5, 1, 4: qui, tamquam truncus atque stipes, si stetisset modo, posset sustinere tamen titulum consulatus, Cic. Pis. 9, 19; cf. id. Har. Resp. 3, 5; id. ap. Senat. 6, 14; Claud. in Eutr. 1, 126.
- II. Transf., poet.
- 1. A tree, Ov. F. 3, 37; id. de Nuce, 32; Verg. A. 4, 444; Claud. Cons. Prob. et Olybr. 179.
- 2. A branch of a tree, Luc. 9, 820; Mart. 13, 19, 2: candelabri, the main stem of the candlestick, Vulg. Exod. 37, 19.
stīpĭdōsus, a, um, adj. [stipes], woody, ligneous: radix, App. Herb. 67; 74.
1. stips, stĭpis (nom. does not occur, although stips is assumed by Varr. L. L. 5, § 182 Müll.; Charis. 85 P.; cf. Gloss. stips, ἔρανος), f. [kindr. with stipo, and therefore, orig., small coin in heaps; hence, in partic.], a gift, donation, alms, contribution, given in small coin: etiam nunc dis cum thesauris asses dant, stipem dicunt, Varr. L. L. 5, § 182 Müll.: stipem esse nummum signatum testimonio est, quod datur in stipendium militi et cum spondetur pecunia, quod stipulari dicitur, Fest. pp. 296 and 297 Müll.; cf.: stipendium a stipe appellatum est, quod per stipes, id est modica aera colligatur, Dig. 50, 16, 27: stipem Apollini conferre, Liv. 25, 12; so of religious donations, id. 27, 37; 5, 25; Cic. Leg. 2, 9, 21; 2, 16, 40; Suet. Aug. 57: quis beneficium dicat quadram panis aut stipem aeris abjecti, Sen. Ben. 4, 29, 2; so of alms, id. Vit. Beat. 25; Dig. 47, 22, 1; cf. Liv. 38, 45; Suet. Aug. 91 fin.: ad captandas stipes, id. Calig. 42; Ov. F. 1, 189: pastiones non minimam colono stipem conferunt, bring in no small profit, Col. 8, 1, 2: suburbanum hortum exiguā colere stipe, Curt. 4, 1, 19: parvā cur stipe quaerat opes, Ov. F. 4, 350; cf. Quint. 1, 12, 18: e prostitutis ancilla mercenariae stipis, living by the wages of prostitution, Plin. 10, 63, 83, § 172: nodosam exsolvite stipem, penalty, Val. Max. 2, 9, 1.
2. stips, īpis, v. stipes init.
stypsis (stipsis), is, f., = στύψις, the contracting power, tendency: vini, astringency, Cassiod. Var. 12, 4 (in Cael. Aur. Tard. 4, 1, 1, as Greek).
stĭpŭla, ae, f. dim. [stipes], a stalk, stem, blade, halm; of grain (syn. culmus): frumenta in viridi stipulā lactentia turgent, Verg. G. 1, 315; Plin. 14, 16, 19, § 101; 17, 27, 47, § 260; 18, 18, 47, § 169: e segete ad spicilegium stipulam relinquere, Varr. L. L. 7, § 109 Müll.
Of the stalks of grain left behind in reaping, straw, stubble, Varr. R. R. 1, 53; Ter. Ad. 5, 3, 62; Verg. G. 1, 321; Ov. Am. 1, 8, 90; id. F. 4, 781: in stipulā placidi carpebat munera somni, id. ib. 3, 185; cf. Dig. 50, 16, 30.
Of hay, Varr. R. R. 1, 49, 1.
Of a reed, Verg. E. 3, 27; Plin. 37, 10, 67, § 182.
Of bean-stalks, Ov. F. 4, 725.
Prov.: flammaque de stipulā nostra brevisque fuit, of a quickly extinguished fire, Ov. Tr. 5, 8, 20: postmodo de stipulā magnus acervus erit, id. Am. 1, 8, 90.
stĭpŭlātĭo, ōnis, f. [stipulor], jurid. t. t., a promise given on demand; an engagement, agreement, bargain, covenant, stipulation, obligation (syn. pactum), Gai. Inst. 2, 31: stipulatio est verborum conceptio, quibus is qui interrogatur, daturum facturumve se, quod interrogatus est, respondet, Dig. 45, 1, 5: stipulatio non potest confici, nisi utroque loquente, etc., ib. 45, 1, 1 sq.: pacta, conventa, stipulationes, Cic. de Or. 2, 24, 100: ut ea pecunia ex stipulatione debeatur, id. Leg. 2, 21, 53: aliquem stipulatione alligare, id. Rosc. Com. 12, 36: nondum stipulationes legeram, id. Att. 16, 11, 7: stipulationum et judiciorum formulas conponere, id. Leg. 1, 4, 14; Nep. Att. 9, 5; Just. Inst. 3, 19 pr.; Paul. Sent. 5, 7, 1: is contractus stipulationum sponsionum sponsalia, Serv. Suip. ap. Gell. 4, 4, 2; Vulg. Jer. 32, 11.
* stĭpŭlātĭuncŭla, ae, f. dim. [stipulatio], a little, insignificant promise or stipulation, Cic. de Or. 1, 38, 174.
stĭpŭlātor, ōris, m. [stipulor], jurid. t. t., one who demands a formal promise or covenant (opp. promissor, the one who gives the promise); a bargainer, stipulator, Dig. 2, 10, 3; 45, 1, 41 sq.; 45, 38, 5; Suet. Vit. 14; Isid. Orig. 10, 5.
stĭpŭlātus, ūs, m. [stipulor], jurid. t. t., a promise formally demanded; a bargain, stipulation, Quint. Decl. 12, 21: si quid adversus pactionem fiat, non ex stipulatu agitur, etc., Gai. Inst. 3, 94; 4, 116; Dig. 45, 1, 1; 45, 1, 4 sq.; 45, 1, 103 sq.; Paul. Sent. 5, 7, 2 sq. al.
stĭpŭlo, āre, 1, v. a. (collat. form of stipulor), to exact, bargain for, stipulate, Symm. Ep. 1, 11: ἐπερωτῶ, stipulo, Gloss.; mostly pass.: Suetonius autem passivo protulit in IIII. Pratorum, Laetoria, quae vetat minorem annis viginti quinque stipulari (ἐπερωτᾶσθαι), Prisc. 8, 4, 21, p. 794 P.; cf. id. 18, 19, 149, p. 1164 ib.
Part. pass.: pecunia stipulata (for promissa), Cic. Rosc. Com. 5, 14.
stĭpŭlor, ātus, 1 (inf. paragog. stipularier, Plaut. Ps. 4, 6, 14), v. dep. [acc. to Varr. L. L. 5, § 182 Müll., kindr. with stips: qui pecuniam alligat, stipulari et restipulari; cf. also: cum spondetur pecunia, stipulari dicitur, Fest. p. 297 Müll.
More prob. from unused adj. stipulus, firm, from root stip-; v. stipo], jurid. t. t., to demand a formal promise; to bargain, covenant, stipulate.
- I. Lit.: stipularier, Plaut. Ps. 4, 6, 14 sq.; cf. id. ib. 1, 1, 115; Gai. Inst. 3, 92 sq.: itaque stipulantur sic, Illas capras hodie recte esse et bibere posse habereque recte licere, haec spondesne? Varr. R. R. 2, 3, 5; cf. id. ib. 2, 5, 11: si is, cui legatum est, stipulatus est id ipsum, quod legatum est, ut ea pecunia ex stipulatione debeatur, Cic. Leg. 2, 21, 53: reliquum est, ut stipulatum se esse dicat. … Stipulatus es? ubi? quo praesente? quis spopondisse me dicit? id. Rosc. Com. 5, 13: quantumvis stipulare, et protinus accipe quod do, i. e. ask, demand, Juv. 7, 165: quod stipulanti spoponderam, Col. 10 praef.; Dig. 45, 1, 4; 46, 7, 3.
- II. Sometimes transf., of him who gives the promise or pledges himself (for the usu. promittere), to promise, engage, pledge one’s self: si quis usuras solverit, quas non erat stipulatus, Dig. 46, 3, 5; so ib. 12, 6, 26 fin.; 13, 4, 7.
stĭpŭlus, a, um, adj. (old Lat.), firm: stipulum apud veteres firmum appellabatur, Just. Inst. 3, 15; Paul. Sent. 5, 7, § 1.
1. stīrĭa, ae, f. [cf. stilla; Engl. tear], a frozen drop; an ice-drop, ice-drop, icicle (poet. and in post-Aug. prose), Verg. G. 3, 366; so too Plin. 34, 12, 32, § 124; Mart. 7, 37, 5; Claud. B. Get. 327; Tert. Pall. 4.
2. Stĭrĭa, ae, f., an island near the coast of Cilicia, Plin. 5, 31, 35, § 129.
* stīrĭăcus, a, um, adj. [stiria], frozen: gutta, Sol. 27 med.
stīrĭcĭdĭum, ii, n. [stiria-cado], a falling of snow-flakes, a snowing: stiricidium quasi stillicidium, cum stillae concretae frigore cadunt. Stiria enim principale est, stilla deminutivum, Fest. p. 345 Müll.; so Cato ib. p. 344.
stirpes, v. stirps init.
stirps (collat. form of the nom. stir-pes or stirpis, in the best MSS., Liv. 1, 1 fin.; 41, 8, 10; 26, 13, 16; v. Drak. ad locc.), pis, f. (poet. and post-Aug.; also m., Enn. ap. Fest. p. 313 Müll., and ap. Non. 226, 32 (Ann. 184); Pac. ap. Non. 227, 2 (Trag. Fragm. 421), and ap. Charis. p. 85 P.; Cato, R. R. 40, 2; Verg. G. 2, 379; id. A. 12, 208; 12, 770; 12, 781; Col. 5, 9, 13; Plin. 8, 26, 40, § 96; cf. Quint. 1, 6, 2) [root star-; cf. sternere; Gr. στορέννυμι; prop. that which extends or spreads].
- I. Lit., the lower part of the trunk of plants, including the roots; a stock, stem, stalk; a root (class. and very freq.; cf. radix): arborum altitudo nos delectat. radices stirpesque non item, Cic. Or. 43, 147: terra stirpes amplexa alat, id. N. D. 2, 33, 83; cf. id. ib. 2, 10, 26; 2, 47, 120; 2, 51, 127: ut tantum modo per stirpis alantur suas, id. ib. 2, 32, 81: sceptrum in silvis imo de stirpe recisum, Verg. A. 12, 208: harundo omnis ex unā stirpe numerosa, Plin. 16, 36, 65, § 163: palmarum stirpibus ali, Cic. Verr. 2, 5, 38, § 99; so, palmarum, id. ib. 2, 5, 50, § 131 (for which: radices palmarum, id. ib. 2, 5, 33, § 87); cf.: lento in stirpe moratus, Verg. A. 12, 781 (for which, just before: lentā in radice): stirpes raptas volvere, Hor. C. 3, 29, 37: validis amplexae stirpibus ulmos, Verg. G. 2, 367: hic stirpes obruit arvo, id. ib. 2, 24: domos avium cum stirpibus imis Eruit, id. ib. 2, 209; cf. of hair: vellere albos ab stirpe capillos, Prop. 3 (4), 25, 13; Tib. 1, 8, 45: ex hac nimiā licentiā, ut ex stirpe quādam, exsistere, etc., Cic. Rep. 1, 44, 68.
- B. Transf.
- 1. Of vegetables.
- a. A plant, shrub (esp. freq. in plur.): stirpium naturae, Cic. Fin. 5, 4, 10; cf.: cum arborum et stirpium eadem paene natura sit, id. ib. 5, 11, 33; so (with arbores) id. Phil. 2, 22, 55; (with herbae) id. N. D. 2, 64, 161: pati (terram) stirpium asperitate vastari, id. ib. 2, 39, 99: stirpes tenent, Luc. 4, 42: internatas saxis stirpes et herbas vellentes, Tac. H. 4, 60.
- b. A shoot, sprout: rami stirpesque, Lucr. 5, 1100: stirpem praecisum circumligato, etc., Cato, R. R. 40, 2: probatissimum genus stirpis deponere, i. e. malleolos, Col. 3, 5, 4: stirpem post annum praecidi, id. 5, 6, 13: stirpis committere ramis, engraft, Lucr. 5, 1365.
- 2. Of persons.
- a. A stem, stock, race, family, lineage (cf.: genus, familia): ignoratio stirpis et generis, Cic. Lael. 19, 70: stirpis ac gentilitatis jus, id. de Or. 1, 39, 176: qui sunt ejusdem stirpis, id. Rab. Post. 1, 2: a stirpe supremo, Enn. ap. Non. 226, 32 (Ann. v. 184 Vahl.): divinae stirpis Acestes, Verg. A. 5, 711: Priami de stirpe, id. ib. 5, 297: Herculis stirpe generatus, Cic. Rep. 2, 12, 24: hinc orti stirpe antiquissimā sumus, id. Leg. 2, 1, 3: hominum sceleratorum, Caes. B. G. 6, 34: ab stirpe socius et amicus populi Romani, Sall. J. 14, 2 et saep.: unum relictum, stirpem genti Fabiae futurum, Liv. 2, 50 fin.
- b. Like Engl. scion, = offspring, descendant, progeny (mostly poet.; not in Cic.): stirps liberum, Enn. ap. Varr. L. L. 7, § 16 Müll. (Trag. v. 317 Vahl.); so, liberum, Liv. 45, 11; cf.: aliquis magnā de stirpe nepotum, Verg. A. 6, 864: stirps et genus omne futurum, id. ib. 4, 622; cf.: en stirps et progenies tot consulum, tot dictatorum, Tac. A. 2, 37 fin.: stirpis virilis, Liv. 1, 1, 11; cf.: qui stirpem ex sese domi relinquerent, id. 41, 8, 9.
- II. Trop., source, origin, foundation, first beginning, cause, etc.: altae stirpes stultitiae, Cic. Tusc. 3, 6, 13: superstitionis stirpes, id. Div. 2, 72, 149: virtutis, id. Cael. 32, 79: quā ex stirpe orirentur amicitiae cognationum, id. Fin. 4, 7, 17: quodsi exquiratur usque ab stirpe auctoritas, Plaut. Trin. 1, 2, 180: populum a stirpe repetere, Cic. Rep. 3, 12, 21 Mos.: repetam stirpem juris a naturā, id. Leg. 1, 6, 20: stirps ac semen malorum omnium, id. Cat. 1, 12, 30; cf.: ea pars, quae quasi stirps est hujus quaestionis, id. Fin. 4, 2, 5: non ingenerantur hominibus mores tam a stirpe generis ac seminis, quam, etc., original nature, id. Agr. 2, 35, 95; cf.: exoletā stirpe gentis, Liv. 37, 8, 4.
So esp. in phrase ab stirpe, utterly: Karthago ab stirpe interiit, Sall. C. 10, 1: gens ab stirpe exstincta est, Liv. 9, 34, 19: omne genus ab stirpe sublatum esse, id. 34, 2, 3; cf.: omnis intra annum cum stirpe exstinctos, id. 9, 29, 10: velut ab stirpibus renata urbs, id. 6, 1, 3.
* stirpesco, ĕre, v. inch. n. [stirps], to run to stalk: asparagus, Plin. 19, 8, 42, § 149.
stirpĭtus, adv. [id.; cf. radicitus from radix], by the stalk, by the roots, root and branch, stock and stump (very rare).
- * I. Lit.: arborem transferre, Dig. 47, 7, 3, § 4.
- * B. Transf.: barbam forcipibus evellere, Sid. Ep. 1, 2.
- * II. Trop. (for the usu. radicitus), utterly: hunc errorem, quasi radicem malorum omnium, stirpitus extrahere, Cic. Tusc. 4, 38, 83.
stīva, ae, f., a plough-handle, Varr. L. L. 5, § 135 Müll.; Verg. G. 1, 174; Ov. M. 8, 218; id. F. 4, 825; Col. 1, 9, 3; Amm. 15, 4, 3.
stīvārĭus, i, m. [stiva], a ploughman (late Lat.), Aldhel. Laud. Virg. 28.